Ένα μεγάλο "ευχαριστώ" στην εκκλησιαστική επιτροπή του χωριού μας!

Για άλλη μια φορά επισκέφτηκα φέτος τη Γλούστα στο πανηγύρι του Αϊ Γιάννη και για ακόμα μια φορά μού έκανε πολύ θετική εντύπωση, και με ευχαρίστησε πολύ, η καθαριότητα του ναού, η φροντίδα του κοιμητηρίου και η περιποίηση του περίβολου της εκκλησίας, ο οποίος περιφράχτηκε με καινούριο φράχτη και "σιγουρεύτηκε" με νέες, γερές, σιδερένιες πόρτες. 
 

Όλα αυτά βέβαια δεν γίνονται από μόνα τους αλλά απαιτείται η προσφορά και η προσωπική εργασία κάποιων χωριανών που με μεγάλο μεράκι, αγάπη για το χωριό και κυρίως ανιδιοτέλεια, αφιερώνουν αμέτρητες ώρες από τον προσωπικό τους χρόνο (και πολλές φορές και χρήματα από την τσέπη τους) προσπαθώντας να διατηρήσουν αξιοπρεπώς τις εκκλησιές του χωριού που είναι τόπος λατρείας, συνάντησης των συγχωριανών αλλά αποτελούν και προβάλλουν τη γενικότερη εικόνα της Γλούστας.

Πιστεύω, λοιπόν, πως η καλύτερη ανταμοιβή τους θα είναι μια καλή κουβέντα απ' όλους μας που θα τους δώσει κουράγιο και δύναμη να συνεχίσουν το δύσκολο έργο τους. Κι όποιος μπορεί να βάλει κι ένα χεράκι, θεωρώ πως θα είναι ευπρόσδεκτο.

Σ' αυτούς λοιπόν τους ανθρώπους, τον μπαρμπα-Βαγγέλη Μουζίνα και τον Τάκη Πουλίζο, που είναι ικανοί βοηθοί του άξιου παπά του χωριού μας, του παπα-Γιώργη, θα ήθελα να πω ένα μεγάλο "ευχαριστώ" μέσα από την καρδιά μου, για τη συγκίνηση και την ευχαρίστηση που ένιωσα και φέτος με την επίσκεψή μου στον Αϊ Γιάννη και εύχομαι ο Άγιος να τους έχει πάντα καλά να υπηρετούν το χωριό, όπως κάνουν χρόνια τώρα, για το κοινό καλό όλων μας!

 Πουλίζος Χριστόφορος

Καλώς ανταμωθήκαμαν...

Η σημαία της αδελφότητας του χωριού μας κυματίζει, ανήμερα τ' Αϊ Γιαννιού,

στην είσοδο της εκκλησίας.

Και του χρόνου, με υγεία, να ανταμώσουμε ξανά στο πανηγύρι της Γλούστας!

Και όσοι φέτος δεν μπόρεσαν να έρθουν, του χρόνου, να βοηθήσει ο Άγιος,

και να σμίξουμε όλοι στο χωριό!

Και του χρόνου!

 Γιόρτασαν σήμερα οι Γλουστινοί τον Αϊ Γιάννη 

και έδωσαν και πάλι ραντεβού για του χρόνου να είναι όλοι εκεί!

Χρόνια Πολλά, λοιπόν, και του χρόνου με υγεία!

[Φωτογραφίες από το πανηγύρι, προσεχώς...]

Τ' Αϊ Γιαννιού. Η Γλούστα γιορτάζει, και σας περιμένει όλους!

Σήμερα το βράδυ (Σάββατο 23 Ιουνίου), παραμονή τ' Αϊ Γιαννιού
και αύριο το πρωί (Κυριακή 24 Ιουνίου), ανήμερα της γιορτής του Αγίου, 

σας περιμένουμε όλους να γιορτάσουμε μαζί τον προστάτη της Γλούστας, 
τον Αϊ Γιάννη τον ριγανά, και να γλεντήσουμε με την παραδοσιακή δημοτική ορχήστρα 
του δεξιοτέχνη στο κλαρίνο, Λευτέρη Γκιώκα.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως εξής: 

Σάββατο 23 Ιουνίου, το απόγευμα: 

Εσπερινός και στη συνέχεια γλέντι μέχρι το πρωί.

Κυριακή 24 Ιουνίου, το πρωί: 

Θεία Λειτουργία και αρτοκλασία στην εκκλησία του Αϊ Γιάννη 

και στη συνέχεια ημερήσιο παραδοσιακό πανηγύρι.

Και τις δύο μέρες θα διασκεδάσουμε με την παραδοσιακή δημοτική ορχήστρα 

του δεξιοτέχνη στο κλαρίνο Λευτέρη Γκιώκα 

και τις υπέροχες φωνές του Γιάννη Παππά και της Ελένης Δήμου.

Τα ψητά και την όλη οργάνωση του πανηγυριού έχουν

"Τα παιδιά από τη Ραβενή",

οι Αφοί Τσάβαλου.

Χρόνια Πολλά σε όλους!

Ετοιμασίες για το πανηγύρι του Αϊ Γιάννη στη Γλούστα

Ο κυρ-Βαγγέλης ετοιμάζει τον Aϊ-Γιάννη.

Τις φωτογραφίες δημοσίευσε ο Ευάγγελος Πουλίζος στη σελίδα του χωριού μας στο facebook,
και όπως βλέπετε όλα είναι έτοιμα για το πανηγύρι του Αϊ Γιάννη το Σαββατοκύριακο που μας έρχεται.
Σας περιμένουμε όλους εκεί για να προσκυνήσουμε στον Αϊ Γιάννη και να διασκεδάσουμε με την παραδοσιακή δημοτική ορχήστρα του Λευτέρη Γκιώκα.

Από το περσινό πανηγύρι του Αϊ Γιάννη.

Μνήμες από μια άλλη εποχή στα χωριά της Μουργκάνας

ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ ΣΤΟΝ ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟ

Τότε που ακόμη τα χωριά μας είχαν κόσμο 

και τα σχολεία τους αντηχούσαν από τις παιδιάστικες φωνές.
Πίσω από τους μαθητές και τους δασκάλους διακρίνεται το νέο τότε λεωφορείο 
του Βαγγέλη Σόρογκα που προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στην περιοχή μας.

Η εξαιρετική και σπάνια αυτή φωτογραφία είναι του   Θανάση Πέτρου/Thanasis Petrou

Τ΄ Αϊ Γιαννιού στη Γλούστα

Στο πανηγύρι τ' Αϊ Γιάννη, πριν από πολλά χρόνια!

Τα αποτελέσματα των εκλογών στη Γλούστα

Δείτε αναλυτικά τα αποτελέσματα των εκλογών της 17ης Ιουνίου 

ανά εκλογικό τμήμα στη Θεσπρωτία, εδώ... >>>

Εκδρομή στη Γλούστα για το πανηγύρι του Αϊ Γιάννη

Η Αδελφότητα Κεφαλοχωρίου (Γλούστας) Φιλιατών - Θεσπρωτίας "Ο Πρόδρομος" διοργανώνει εκδρομή στο χωριό, στις 23 και 24 Ιουνίου, με την ευκαιρία της γιορτής του Αϊ Γιάννη, προστάτη της Γλούστας.

Η αναχώρηση θα γίνει από την πλατεία Κοτζιά (Ομόνοια) την Παρασκευή 22 Ιουνίου στις 10:30 το βράδυ, ώστε να είμαστε στο χωριό το Σάββατο το πρωί.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως εξής: 

Σάββατο 23 Ιουνίου, το απόγευμα: Εσπερινός και στη συνέχεια γλέντι μέχρι το πρωί.

Κυριακή 24 Ιουνίου, το πρωί: Θεία Λειτουργία και αρτοκλασία στην εκκλησία του Αϊ Γιάννη και στη συνέχεια ημερήσιο παραδοσιακό πανηγύρι.

Και τις δύο μέρες θα διασκεδάσουμε με την παραδοσιακή δημοτική ορχήστρα του δεξιοτέχνη στο κλαρίνο Λευτέρη Γκιόκα και τις υπέροχες φωνές του Γιάννη Παππά και της Ελένης Δήμου.

Τα ψητά και την όλη οργάνωση του πανηγυριού θα έχουν "Τα παιδιά από τη Ραβενή", οι Αφοί Τσάβαλου.

Η αναχώρηση από το χωριό θα γίνει την Κυριακή το απόγευμα.

Το κόστος της εκδρομής είναι 50€.

Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να επικοινωνήσετε στα τηλέφωνα:

694.7814914 &

210.3229766 (Βασίλης Τσοπόκης)

693.7873269 &

210.5026948 (Γεωργία Μαρίνη)

697.3597038 &

210.8062422 (Σωτηρία Μούτσου-Χίνου)

Σας περιμένουμε όλους να βρεθούμε στο χωριό, να τιμήσουμε τη μνήμη του προστάτη μας Αϊ Γιάννη και να γλεντήσουμε ζεστά και παραδοσιακά όπως τον παλιό καλό καιρό.

Το Δ.Σ. της Αδελφότητας

Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο της κας Σωτηρίας Μούτσου - Χίνου

Έκλεισαν τα σχολεία! Καλό καλοκαίρι σε όλα τα παιδιά.

εικόνες από δυο  διαφορετικές εποχές στα χωριά της Μουργκάνας....

Τότε, που σε κάθε χωριό υπήρχε δημοτικό σχολείο και μάλιστα με πάρα πολλά παιδιά που τέτοια εποχή κάθε χρόνο έκαναν γυμναστικές επιδείξεις με τη λήξη του σχολικού έτους...

και σήμερα, που το μοναδικό(!) σχολείο ολόκληρης της Μουργκάνας είναι το σχολείο της Λεπτοκαρυάς το οποίο, δυστυχώς, έχει μείνει κι αυτό με πολύ λίγους μαθητές.

φωτό: Thanasis Petrou

Ιούνιος 2011
Δημοτικό Σχολείο Λεπτοκαρυάς
Γιορτή λήξης σχολικού έτους

Καλό καλοκαίρι και καλή ξεκούραση σε όλα τα παιδιά!

Πολλοί μιλάνε για ελπίδα. Εμείς έχουμε την δική μας
χειροπιαστή ελπίδα... Ας την καμαρώσουμε!

25 ΜΑΪΟΥ 2012. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΑΣ
Η πρόεδρος της ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ,

Ζωή Δρούγκα, ανάμεσα στους μαθητές και τους δασκάλους.

                                                                 Θανάσης Πέτρου 

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ

Απ’ όλους μας αναγνωρίζεται η φθίνουσα πορεία του γλωσσικού ιδιώματος της περιοχής μας.

Η ομογενοποίηση του λόγου που επιβάλλεται κυρίως από τα ηλεκτρονικά Μέσα, η μη χρήση παλαιών λέξεων και φράσεων στον καθημερινό λόγο, η περιθωριοποίηση του γλωσσικού ιδιώματος της περιοχής μας, καθώς επίσης και η εισαγωγή μηχανικών μεθόδων παραγωγής (που κατέστησε, αναπόφευκτα, μουσειακό είδος το αλέτρι για παράδειγμα) είναι οι κυριότερες αιτίες που συμβάλλουν στο να τείνουν προς αφανισμό λέξεις που ομιλούνταν επί εκατοντάδες χρόνια τόσο στον Νομό Θεσπρωτίας, όσο και σε ολόκληρη την Ήπειρο.

Καθίσταται, επομένως, αυτονόητη η προσπάθεια για διάσωση όποιων παλαιών λέξεων ή φράσεων μπορούν να εντοπιστούν σήμερα, επειδή είναι σε χρήση στον καθημερινό λόγο, έστω και ως απλή ανάκληση στη μνήμη.

Μια τέτοια επίπονη προσπάθεια έχει αναλάβει ένας Ηπειρώτης.

Συγκεκριμένα, όπως μας ενημέρωσε ο κ. Βασίλης Μαλισιόβας (γεννήθηκε και μεγάλωσε στο χωριό Μαρκινιάδα Άρτας), έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό τη σύνταξη ενός λεξικού, το οποίο θα συμπεριλάβει τα γλωσσικά ιδιώματα και των τεσσάρων νομών της Ηπείρου.

Στο πλαίσιο αυτό, απευθύνει έκκληση σε όποιον γνωρίζει παλαιές λέξεις (και εκφράσεις, ευχές, κατάρες, δημοτικά τραγούδια κ.λπ.) της περιοχής μας να επικοινωνήσει μαζί του προκειμένου να τις συμπεριλάβει στα λήμματα του λεξικού.

Μπορείτε επίσης να ζητήσετε να σας αποστείλει ειδικό ερωτηματολόγιο προς συμπλήρωση, έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν πληρέστερη η καταγραφή του γλωσσικού υλικού που θα συγκεντρωθεί.

Όσοι λοιπόν γνωρίζετε έστω και ελάχιστες παλαιές λέξεις από τη ντοπιολαλιά της περιοχής μας, παρακαλείστε να επικοινωνήσετε με τον κ. Μαλισιόβα:

στο κιν. 6974-004361 

ή στα email vasilis.malisiovas@gmail.com, diorthosi@kte.gr, 

ταχυδρομική δ/νση: Βασίλης Μαλισιόβας, Ανθεμίου 2, Τ.Κ. 114 75, Αθήνα.

*Ο Βασίλης Μαλισιόβας είναι πτυχιούχος Κλασσικής Φιλολογίας και Κοινωνικής Θεολογίας του Παν/μίου Αθηνών, καθώς και διπλωματούχος Παλαιογραφίας. 

Εργάζεται ως επιμελητής εκδόσεων, ενώ είναι επιστημονικός συνεργάτης του Κέντρου Λεξικολογίας (επιμέλεια λεξικών Γ. Μπαμπινιώτη). 

Από το υλικό που έχει συγκεντρωθεί σταχυολογούμε:

Χαλεύω: Ζητάω

Αμάκα: Υπεξαίρεση, κλεψιά

Κούχτιο: Ηλίθιος

Σκιόρμα: Σκιάχτρο / άσχημος

Μάντρα: Αυλή

Ουρλός: Νερουλός

Γκώνω: Φουσκώνω

Αγκούσα: Φούσκωμα / δυσθυμία

Κούτσικος: Μικρός

Κεφτέδα: Κεφτές

Κριγιάσι: Κρέας

Τράτο: Πλεονέκτημα / περιθώριο

Τις οίδε: Ποιος ξέρει

Συνοδειά: Παρέα

Ήδυσμα: Ευχάριστο, πολύτιμο πράγμα

Φυλακώνω: Φυλακίζω

Μου ’κάζεται (εικάζεται): Νομίζω

Ορμηνεύω: Συμβουλεύω

Καρλαύτης: Αυτιάς, ο έχων μεγάλα αυτιά

Πεντερούγα: Καμπούρα

Γκαβός: Τυφλός

Καματώνω: Ζεσταίνομαι

Ξαποστειό: Ξεκούραση

Τσέτα: Παρέα άτακτων παιδιών

Μπάκακας: Βάτραχος

Στάκα (ή στέκα): Περίμενε (προστ.)

Σκούζω: Κλαίω

Λιανοπαίδι: Πιτσιρίκι

Μαυλάω: Καλώ (με διαφορετικό κάθε φορά τρόπο) τα ζώα, π.χ. για να τα ταΐσω. Αντίθ. προγκάω

Πιτόρος: Ζωγράφος

Σουρούπι: Ύπνος

Κολλάω: Αναρριχώμαι

Σωροβολιό: Ερείπιο, (μετφ.) αυτός που έχει πολύ κακή διάθεση

Ξεγραδώνω: Απαγκιστρώνομαι, ξεμπλέκω

Ας βοηθήσουμε τον κ. Μαλισιόβα στην αξιέπαινη προσπάθειά του, γνωστοποιώντας του τις λέξεις της περιοχής μας. 

Το υπό σύνταξη Ηπειρώτικο Λεξικό είναι ένα έργο που αφορά τον τόπο μας.

Για να μην χαθεί η γλώσσα των προγόνων μας! 

Πουλίζος Χριστόφορος, δάσκαλος

Η "δέση" στη Λαγκάβιτσα

...Κανόνιζαν ποια μέρα θα πάνε άντρες και γυναίκες να φκιάκουνε τη δέση, μόλις σκόλαγαν όλα τ' αυλάκια.

Οι γυναίκες κουβάλαγαν κλαριά και φτέρη κι οι άντρες έκοβαν τσι γαϊδάρες για να φκιάκουν την ξυλοδεσιά.

Μόλις σκόλαε το φτέρωμα, έμπαινε μοναχό του το νερό στ' αυλάκι...

Από το ίδιο τ' αυλάκι έπαιρνε κι ο μύλος νερό.

Είχε ένα χωνί μεγάλο κι έπεφτε το νερό με δύναμη στη φτερωτή και γύριζε τη μυλόπετρα για ν' αλέσει το αλεύρι...

[Από το βιβλίο του παπα-Γιώργη από τη Ραβενή: "ΤΩΡΕΓΙΑ ΤΟ ΕΞΗΝΤΑ"]

Λεπτοκαρυά - Ιούλιος 1974

Από τον δύσκολο αγώνα για την επιβίωση.

Κατασκευή της Δέσης (πρόχειρο φράγμα με κλαδιά) στον Καλαμά για να ανέβει η στάθμη του νερού και να μπει το νερό στο αυλάκι για να ποτίσουν τον κάμπο. 

Τα ίδια μέσα και οι ίδιες τεχνικές με τους παππούδες τους. 

Προσέξτε πως σε όλους "μετριούνται τα κόκκαλα".

Από αριστερά: Κώστας Βενέτης, Μιλτιάδης Νικολαϊδης, ένας Κουτσιώτης, Θεμιστοκλής Κάλλης, Αθανάσιος Πέτρου, Γεώργιος Νικολαϊδης.

Κείμενο & Φωτό: Θανάσης Πέτρου/Thanasis Petrou

Η δέση δημιουργούνταν προοδευτικά και ανάλογα με την στάθμη των νερών του Καλαμά.
 

Σε πρώτη φάση δεν χρειαζόταν καν, καθώς αρκούσε η φυσική ροή (στις αρχές Ιουλίου).
 

Το φράγμα υλοποιούνταν σταδιακά (modularly) με τη χρήση τριπόδων ("γαϊδάρες") τα οποία στηριζόταν σε συρματόσχοινο που διέτρεχε λοξά το ρεύμα και συνδεόταν με κλαδιά.

κείμενο: Kosmas Venetis

Η Αδελφότητα Λεπτοκαρυάς δείχνει το δρόμο...

Μια εξαιρετική πρωτοβουλία ανέλαβε η Αδελφότητα Λεπτοκαρυάς και την οποία θα μπορούσαν να μιμηθούν και άλλες αδελφότητες των χωριών της περιοχής, αλλά κυρίως η Ομοσπονδία Μουργκάνας, διοργανώνοντας μια ανάλογη δράση που θα κάλυπτε όλη την περιοχή και θα συνδύαζε σημερινές αλλά και παλιότερες φωτογραφίες με στόχο την προβολή και την ανάδειξη των χωριών μας! Εμείς θα είμαστε πάντα αρωγοί και συμπαραστάτες σε οποιαδήποτε παρόμοια δράση.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

Η Αδελφότητα Λεπτοκαρυάς
στα πλαίσια των πολιτιστικών εκδηλώσεων που διοργανώνει στη Λεπτοκαρυά κάθε Αύγουστο
προκηρύσσει Διαγωνισμό Φωτογραφίας.

ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ
• Οι φωτογραφίες θα πρέπει να αφορούν αποκλειστικά τη Λεπτοκαρυά.
• Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι ερασιτέχνες και επαγγελματίες
φωτογράφοι καθώς και οι κάτοχοι σχετικών φωτογραφιών.
• Γίνονται δεκτές φωτογραφίες κάθε τεχνικής λήψης (αναλογική, ψηφιακή, ασπρόμαυρη, εγχρωμη) αρκεί το τελικό αποτέλεσμα να είναι φωτογραφικό.
• Κάθε διαγωνιζόμενος μπορεί να συμμετέχει στο διαγωνισμό με όσες φωτογραφίες θέλει.
• Η αποστολή των φωτογραφιών μπορούν να υποβληθούν σε ηλεκτρονική μορφή στη Δνση leptokaryathesprotias@hotmail.com ή σε φυσική μορφή στα μέλη του Δ.Σ.
• Έναρξη διαγωνισμού η 22 Μαϊου και πέρας αυτού η 13 Αυγούστου 2012.
• Όλες οι φωτογραφίες θα εκτεθούν στο Πολιτιστικό Κέντρο του χωριού και αυτές που θα σταλούν ηλεκτρονικά θα δημοσιευτούν ανώνυμα σε ιδιαίτερο άλμπουμ στο FACE BOOK της Λεπτοκαρυάς για διαδικτυακή ψηφοφορία.
• Οι φωτογραφίες θα αξιολογηθούν από επταμελή επιτροπή που θα συγκροτηθεί με μέριμνα της Αδελφότητας και θα λάβει σοβαρά υπόψη της τον αριθμό LIKES που συγκέντρωσε η κάθε φωτογραφία που έχει υποβληθεί ηλεκτρονικά στο διαγωνισμό.
• Στους τρείς πρώτους νικητές του διαγωνισμού θα απονεμηθούν βραβεία και στον πρώτο μια ψηφιακή φωτογραφική μηχανή. Η απονομή των διακρίσεων θα πραγματοποιηθεί στις 17 Αυγούστου το βράδυ σε εκδήλωση της Αδελφότητας.
• Η Αδελφότητα θα έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε από τις φωτογραφίες που θα υποβληθούν σε μελλοντικές δραστηριότητές της με ονομαστική αναφορά στο φωτογράφο.

 

Λεπτοκαρυά. Μες στου Μαγιού τις μυρωδιές!

φωτό: Thanasis Petrou

 

Γιορτή Πολυφωνικού Τραγουδιού στο θέατρο Πέτρα

Με τη στήριξη της ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

στον αγώνα για τη διάσωση και την προβολή της παράδοσής μας!

Πηγή: ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

Με το νου και την καρδιά στο πολυφωνικό τραγούδι, αυτό το μονάκριβο στολίδι του Ηπειρώτικου πολιτισμού στην πιο οριακή εποχή για την επιβίωσή του.
Πασχίζοντας η σκυτάλη της αυθεντικής ερμηνείας να προλάβει να περάσει σε όλο και περισσότερους νέους και το Ηπειρώτικο Πολυφωνικό Τραγούδι να μην σβήσει, αλλά να ζωντανέψει ακόμη περισσότερο!
Αυτό το Σάββατο ανταμώνουμε στο Θέατρο Πέτρας! Στη ΜΕΓΑΛΗ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ 2012!
Εισιτήρια προπωλούνται με 10 ευρώ στο βιβλιοπωλείο ΠΟΛΙΤΕΙΑ, Ασκληπιού 3 – ανάμεσα Ακαδημίας και Σόλωνος.Ας τα προμηθευτούμε έγκαιρα.

Και το ΣΑΒΒΑΤΟ, 9 Ιουνίου 2012, όλοι στην Πέτρα, στην Πετρούπολη, στις 9 μ.μ.

Πάρτε μια "μικρή γεύση" από  εξαιρετικά πολυφωνικά τραγούδια, 

στη σελίδα: ΑΠΕΙΡΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ,εδώ... >>>

Ταξιδεύοντας στις πανέμορφες παραλίες της Θεσπρωτίας

Τώρα που καλοκαιριάζει (επιτέλους!) και αρχίζουν οι πρώτες επισκέψεις στις φιλόξενες ακρογιαλιές μας, ήρθε η ώρα να γνωρίσουμε τη γνωστή - άγνωστη, γαλαζοπράσινη Θεσπρωτία...

[Αναδημοσίευση από το περιοδικό: "Seasons Greece"]

Στην ακτογραμμή της Θεσπρωτίας: Ακόμη ψάχνεις κάτι εξωτικό;

Sivota. Photo by Pavlos Nikolos

Από το λιμάνι της Δύσης, στην Ηγουμενίτσα και τα βουνά τους ορεινούς όγκους της Μουργκάνας, περνάμε από τη Σαγιάδα για ψαράκι και ρίχνουμε την πρώτη βουτιά στο Δρέπανο και το Μακρυγιάλι. Ανεβαίνουμε στην Νέα Σελεύκεια για χάζι στο πέλαγος και τα πλοία που φεύγουν λίγο πριν ξεκινήσουμε για το Νότο, όπου σμαραγδένιες παραλίες παίρνουν μυθική φήμη στα Σύβοτα και την Πέρδικα. 

Χρώματα και εναλλαγές από γαλάζιο σε πράσινο σε ένα μαγευτικό τοπίο. Καλοκαίρι στα παράλια της Ηπείρου που μοιάζει με νησί και απέχει λίγες μόνο ώρες από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Τα Σύβοτα κάποια χρόνια πριν, ήταν ένα ακόμη γραφικό ψαροχώρι, γνωστά ωστόσο από την ιστορία για την ναυμαχία Κορινθίων και Θεσπρωτών εναντίον των Κερκυραίων το 433 π.Χ. κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο. Σήμερα αποτελεί πόλο έλξης για επισκέπτες από όλο τον πλανήτη και σημείο αναφοράς του εγχώριου jet set. O παραδεισένιος οικισμός είναι χτισμένος γύρω από τον κλειστό του κόλπο, στο λιμανάκι του οποίου δένουν πολυτελή σκάφη και ιστιοπλοϊκά με σημαίες από όλες τις χώρες του κόσμου. Εκπλήξεις κρύβονται πίσω από κάθε λόφο και κάθε όρμο. Νησάκια και κρυστάλλινα νερά. 

Μικρή και Μεγάλη Άμμος -  από τις αγαπημένες και γνωστές της περιοχής - Ζάβια, Γαλλικός Μώλος, Ζέρη  και αξεπέραστη Μπέλλα Βράκα, η οποία ενώνει το νησάκι Μουρτεμένο με τα Σύβοτα με μια λωρίδα αμμουδιάς και είναι πρόσβαση στο νησάκι γίνεται και με τα πόδια.  Μια από τις εξαιρετικές εκπλήξεις είναι η παραλία Πισίνα, κρυμμένη σε ένα από τα νησάκια. Ιστιοπλοΐα, καταδύσεις και εκδρομές ενδείκνυται καθώς η περιοχή έχει θαλάσσιους αλλά και επίγειους θησαυρούς προς ανακάλυψη!  

Οδεύοντας προς Πέρδικα, που ήταν και παραμένει έως σήμερα το πιο γνωστό χωριό της Θεσπρωτίας, οι ξεχωριστές ακρογιαλιές τις κερδίζουν τα βλέμματα και τις εντυπώσεις. Πρώτη η παραλία της Αγίας Παρασκεύης με το μικρό ομώνυμο εκκλησάκι χτισμένο στο λόφο και το νησάκι απέναντί της, προσφέρει εικόνες καρτποσταλικής ομορφιάς. 

Απάνεμη και μεγάλη παραλία η Αρρίλα, διαθέτει και μικρό λιμάνι, από όπου καράβια εκτελούν δρομολόγια προς τα απέναντι νησιά, τους Παξούς και την Κέρκυρα. Η τρίτη μεγαλύτερη και γνωστή παραλία της Πέρδικας είναι το Καραβοστάσι, μεγάλη σε μήκος και καταγάλανα νερά, ενώ στην άκρη της εκβάλλει και ο «Παραμυθιώτης».  Πολύ κοντά στην παραλία βρίσκεται και ο αρχαιολογικός χώρος «Δημόκαστρο».  Για πιο χαλαρές διαθέσεις αναζητήστε τις παραλίες, Σοφάς, Σταυρολιμένας,  Μέγα Ντράφι και Πράπα Μάλι. 

  The sea of Thesprotia: exotic destination!

If you start your day from the port of Igoumenitsa and head  to the mountains of Mourgana you can take in the breathtaking views.  Heading north east, to Sagiada for fresh seafood and a swim at the beaches of Drepano and Makrgiali.   While passing Nea Selefkia,  you can enjoy the beautiful seaside then travel north to cosmopolitan Sivota and the graphic village of Perdika.

Sivota originally a fisherman’s village is known for its sea battle between the Corinthians and Thesprotous during 433BC. Today it is a place renowned  for its acclaimed visitors full of yachts, boats and sails.  Surrounding beaches to enjoy are ‘mikri’ and ‘megali amos’, ‘Zavia’, ‘galikos molos’ , ‘Zeri’ and ‘Bella Vraka’ which is walking distance via a sandy pathway to the island of ‘Mourtimeno’.   

Here you can enjoy the adventures of extreme sports such as sailing,  kayaking and discover the hidden treasures while diving. 
The first beach heading towards Perdika  is named ‘Agia Paraskevi’ which also has a  small church named after it located on the top of a modest hill.  Directly opposite the church you can swim across to an amazing, small undiscovered island.  

The second beach named ‘Arila’ suitable for young children has a small port with ferries taking you across to ‘Paksous’ and  ‘Corfu’.  The third and biggest, well known beach of Perdika is ‘Karavostasi’ with its blue waters and the river Paramithiotis which runs into the sea.  Close to the beach you can visit the ancient place of ‘Dimokastro’.  For a more relaxing atmosphere look for the beaches ‘Sofas’ , ‘Stavrolimenas’, ‘Mega Draf’ and ‘Prapa Mali’. 

  Από την Κωνσταντίνα Ευαγγέλου

Seasons Greece

Περίπατοι στα Πανωχώρια της Μουργκάνας

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ...

[Αναδημοσίευση -με μικρές διορθώσεις- από το ιστολόγιο: "ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΑ ΝΕΑ"]

ΑΡΧΗ ΑΠΑΝΩΧΩΡΙΩΝ

"Ντούλκα¨  1913  . FRED BOISSONAS

ΦΑΤΗΡΙ.

Από δω κι απάνω αρχινούνε τα Παναχώρια, σκόρπια εδώ κι εκεί, ψηλά στα κράσπεδα της θρυλικής Μουργκάνας, όπου κατοικούν οι Ντάτσηδες, όπως τους λένε περιγελαστικά οι Κατωχωρήσιοι, αλλά κι αυτοί, ανταποδίδοντες επιτυχώς τα σκώματα, τους λένε Κοτόψυχους.

Οι Σαγιαδινοί τους λένε «Γκρέκους». Το ξενικό τούτο όνομα είναι απομεινάρι της Ενεκτορίας [Ενετοκρατίας(;)] που έφτανε μέχρι το Κοκκινολιθάρι και φανερώνει το καθαρόαιμον του Ελληνικού πληθυσμού της ορεινής τούτης περιοχής.

Αυτά είναι τα λεγόμενα 16 χωριά, τα Μπαμπουροχώρια, που πριν από έναν σχεδόν αιώνα, δημιούργησαν καθαρώς Αγροτικό ζήτημα ενάντια στους ισχυρούς Αγάδες του τόπου Ντεμάτες και Σεϊκάτες και έδωκαν πολλά, πάρα πολλά, θύματα στον άνισο τούτον αγώνα που βάσταξε 70 περίπου χρόνια.

Σήμερα το ζήτημα τούτο μπορεί να θεωρείται ως ένα τυχαίο γεγονός. Στον καιρό του όμως επήρε διπλωματικόν χαρακτήρα, εκινήθησαν οι εν Ιωαννίνοις Πρόξενοι των Μ. Δυνάμεων, Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσσίας και περιόδευσαν αυτοπροσώπως τα 16 χωριά. Εξεδόθη ειδικόν Σουλτανικό φερμάνι, και εν τέλει μετά την απελευθέρωση εχρειάσθηκαν δεκαπενταετείς σκληροί και διαπανηροί αγώνες, δια να ρυθμισθεί τούτο νομοθετικώς και δικαστικώς.

Αλλά και πρωτύτερα εναντιώνονταν στον πανίσχυρο Αλή Πασά, ο οποίος τους αντιμετώπισε με σκληρά μέτρα και ομαδικές εκτοπίσεις. Εκατό φαμίλιες εξετοπίστηκαν από τον Τσαμαντά μαζί με τον Παπά Δημήτρη, εξόν από τα άλλα χωριά.

Δεν τα είχαν καλά και με το Πατριαρχείο ακόμη. Ενίοτε έκαναν λεηλασίες και σε Χριστιανικά χωριά και γι' αυτό αναγκάστηκε να αφορέσει ομαδικώς 13 από αυτά, ύστερα από αλλεπάλληλα παράπονα των Δροβιανιτών.

Τέτοιου είδους παρεκτροπές ήταν από τις πιο συνηθισμένες ή μάλλον αναπόφευκτες για τους αγωνιστάς, αφού είναι γνωστόν από την ιστορίαν ότι και ο Κολοκοτρώνης ήτο αφορεσμένος για ένα παρόμοιο, απάνω κάτω, παραστράτημά του.

Ανέκαθεν οι κάτοικοι της περιοχής τούτης, ήσαν ανυπότακτοι και δε λογάριαζαν τους κινδύνους. Γι' αυτό παλαιότερα ελέγοντο Αφείδαντες.

Πόβλα  1937   

( Σπύρος Μελετζής , "φωτογραφίζοντας τη Θεσπρωτία" )

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΗΣ ΠΟΒΛΑΣ

Στην Πόβλα σώζεται ακόμη ο ξύλινος Σταυρός που έστησε με τα χέρια του ο Άγιος Κοσμάς απάνω σε μια κόντρα και είπε: 
«Αν αρχίση να σέπεται από κάτω θα χαλάση ο τόπος, αν από πάνω δε θα πάθη τίποτα», θεωρούμενος ως ιερόν κειμήλιον. Τον διετήρησεν η θρησκευτική ευλάβεια και η απεριόριστη λατρεία των Παβλιωτών προς τον άγιο τους. 

Από τα 1912 όμως, οπότε άρχισαν να αναφαίνονται τα πρώτα ευοίωνα σημάδια του Σταυρού, ήτοι “να σέπεται από πάνω”, έγινεν ούτος θρησκευτικό και εθνικό προσκυνητάρι και στεγάζεται στο ομώνυμο "Κόνισμα" προ του οποίου στέκονται ευλαβικά οι διαβάτες και προσκυνάνε.

Επί πλέον ο Σταυρός θεωρείται και φυλαχτό των μικρών παιδιών, στις "μαγκούρες" ή τα "χαϊμαλιά", των οποίων ανάμεσα σε αλλά φυλαχτά βάζουνε και αγκίδες απ' αυτόν, για τη βασκανία και τα άλλα νοσήματα που απειλούν την τρυφεράν ηλικίαν των.

ΛΙΑ

...Νεαρό χωριό (?). Οι εκκλησιές του καινούργιες, όλων τα σημάδια τους φαίνονται καινούργια. Τίποτε το παλαιόν. Οι πρώτοι του κάτοικοι, κτηνοτρόφοι κυρίως, ήταν "φευγάτοι" από ένα ερημωμένο χωριό του Δέλβινου "Μαχαλά" και από το "Σκαμνέλι" του Ζαγορίου.

Όπως συνήθως από τα συγκεκομμένα: (Μαχα)λιώτες - (Σκαμνε)λιώτες, λέγεται ότι επήραν το όνομα Λιώτες και Λιά.

Πρωτοπόροι παντού οι Λιώτες, ουδόλως υστέρησαν και στον αγώνα των 16 χωρίων εις τον οποίον μάλιστα έδωκαν και πολλά θύματα. Με πίστην πάντοτε στο δίκαιόν τους δεν εδίσταζον να καταφεύγουν και στα Τούρκικα Δικαστήρια, από τα οποία τελικώς επέτυχον την παρακάτω ευνοϊκή υπέρ αυτών απόφασιν της Γενικής Εισαγγελίας Ιωαννίνων, υπό χρονολογίαν 19 Ιανουαρίου του έτους 1295(=1879).

«....(Αναφέρεται εις προηγούμενας ενέργειας μεθ' ο εξακολουθεί). Ταυτήν όμως την φοράν εις την υποβληθείσαν παρά του Ιωάννη Ζήση, ως αντιπροσώπου των κατοίκων του χωρίου Λια αίτησην και συνημμένην έκθεσήν του (προτάσεις), υπογεγραμμένην παρ' αυτού , διαλαμβάνει ότι ο Σιάμπα Σαλήχ Ντέμ και συντρόφοι του οι γνωστοί προφασιζόμενοι ότι το χωρίον Λιά, είναι τσιφλίκιον και ιδιοκτησία των και ότι κατόπιν διαδικασίας εξεδόθη υπέρ αυτόν απόφασις και σχετικόν Υψηλόν Φιρμανίον, μετεχειρίσθησαν βίαια, πιεστικά μέτρα κατά των κατοίκων του χωρίου με σκοπόν να λαβώσι τα δικαία των, και ότι επειδή του προκειμένου ουδεμία διαδικασία εγένετο και απόφασις κατ' αυτών (των χωρικών) ως τούτο συνάγεται και εκ τού περιεχομένου των διαβιβασθέντων εις α η υπόθεσις περιγράφεται κατά τον ιδιόν τρόπο , οτι επειδή το εκδοθέν φιρμάνιον αφεώρα αλλά τινά τσιφλίκια της ειρημένης Υποδιοικήσεως προς τον σκοπόν μάλιστα να εξετασθή η προκειμμένη διαφορά και ότι λαμβανομένου υπ΄ όψιν , ότι ουδεμία περί τούτου οριστικις απόφασις εξεδόθη ουδε σχέσις εχούσα με το χωρίον το ιδικόν το Λιά , (επότε μερικαί λέξεις εκ της φθοράς του χάρτου δυσανάγνωστοι) αιτούνται όπως οι ειρημένοι ( Σαμπαν και συντρόφοι) εμποσισθώσι και ότι εαν τυχόν εξεδόθη τοιαυτή απόφασις κατά των ειρημένων κατοίκων, τοις κοινωποιήθη αυτή συμφώνως προς τα νιμίμους διατυπώσεις. Κατόπιν τουτων ιδόντες την σχετικήν αλληλογραφία (εγγραφασ) εκ ταύτης προέκυψεν ότι οι ειρημένοι κάτοικοι υπέβαλλον αναφορά προς τα απαλλαγήν εκ των κατ' αυτών γενομένων πιέσεων και ότι κατόπιν της ενεργηθείσης αλληλογραφίας η υπόθεσις εξεδικάσθη και εξεδόθη απόφασις και υψιλόν φιρμάνιον , ότι κατόπιν τον δικιαών ισχυρισμών των γενομένων παρά των ειρημένων περί του ότι η εκδόθεισα ως άνω απόφασις ουδεμίαν σχέσιν έχει με το χωρίον των, εγνωστοποιήθη εις την Γενικήν Διοίκησιν την 29ην Απριλίου του έτους 1293(καθ'ημάς 1877) όπωσ επαναλήφθη η αγωγή και εφαρμοσθώσι τα δέοντα συμφώνως προς το Νόμον. Επειδή ήδη εκ των διαβιβασθέντων συνεχώς αναφορών και εκ της έννοιας των διαβιβασθέντων προς την ειρημένην Γενικήν Δοιίκησιν εγγράφως προκύπτει, ότι τοιαύτη υπόθεσις δεν έλαβεν εισέτι τέλος κατά τον Νίμον, επειδή εις τιν διαμοιφθείσαν σχετικήν αλληλογραφίαν καιτοί αναφέρεται υποσημειωματικώς απάντησις του κατεργηθέντος Υπουργείο του Κτηματολογίου ότι δια αναφερόμενα τσιφλίκια τελευταίως εγένετο κάποια δίκη και ότι εξεδόθη απόφασις ιερονομική προς απόδιξειν της σχετικής αγωγής εκ μέρους των ιδιοκτήτων (αλιακάδων) , επειδή όμως συμφώνως προς τα γενόμενας δηλώσεις των εγνώσθη ότι η εκδοθείσα απόφασις και τον υψηλόν φιρμανίον ουδεμίαν μνείαν ποιούνται περί του χωρίου Λιά, αλλ' απλώς και κατά τρόπον γενικόν με την φράση “μερίκα τσιφλίκια”). Και επειδή προς πάσης διαδικασία μεταξύ των κατοίκων του χωρίου Λιά και των διεκδικούντων δικαιώματα εξουσίας επί του χωρίου των τρίτων προσώπων, πάσα παρανόμος ενέργεια κατά των ειρημένων κατοίκων του χωρίου ουδάλως επιτρέπεται. Δια ταύτα λαμβάνοντες υπ' όψιν τα ανωτέρω εγνωστοποιήθη εις την ειρημένην Γενικήν Διοίκησιν όπως δώση την απαιτούμενην προσοχήν και αποστέλλομεν την ειρημημέμην αίτησιν μετά των συνημμένων εκθέσεων επί τω τέλει όπως η ειρημένη υπόθεσις παραπεμφθή εις τα αρμόδια δικαστήρια και εξετασθή σύμφωνα με τους ισχύοντας Νόμους, επιστεύσητε δε την ενάρξιν αυτής προς εκδόσιν τησ αποφάσεως. Εφ' ω εγράφη το παρόν γράμμα (εγγράφον)».

Εκ της ανωτέρας δικαστικής αποφάσεως πληροφορούμεθα ότι συνεχώς οι Λιώτες κατεγεύγον εις τα Τούρκικα Δικαστήρια εναντίον παρανόμων αποφάσεων των Ντεμάτων επί της αγροτικης περιουσίας του χωρίου των, και ότι οι Δικασταί όλου του κόσμου και όλων των εποχών ήσαν αμερόληπτοι και αδέκαστοι.

Λέγεται ότι εδώ, τις παραμονές της εορτής του Σταυρού ( 14 Σεπτεμβρίου) του έτους 1730, γεννήθηκεν ο ξακουσμένος Σαμουήλ ο Κουγκιώτης και γι' αυτό τον εβάφτισαν Σταύρο. Ο τόπος της γεννήσεώς του όμως αμφισβητείται. Πιθανόν να γεννήθηκε και στο Μαχαλά του Δελβίνου.

Να και ένα μπουγιουρντί του Αλή πασά αναφερόμενο στου Λιά, ιδιωτικού όμως περιεχομένου: 

«Εγώ ο Βεζύρ Αλήπασας έδωκα το μουγιορδί μου του Δημήτρη Μπασδούκα (=Δημήτρης Μαντζούκη;) από το χωρίον Λιά ότι εις τα αμπέλια του δεν έχει να τον πειράξει κανένας τίποτα παρά να τα δουλεύει ελεύθερα. Όχι αλλο. 1814 Πρέβεζα Μαρτίου 2».

Από του Λιά είναι η Κωστάνα, οι Άγιοι Πάντες, ο Άγιος Νικόλαος και το Λίμποβο, αρχικώς ξεχειμαδιά (Αχούρια) εξελιχθέντα εις αυτοτελείς κοινότητας.

 

ΤΣΑΡΑΚΛΙΜΑΝΙ

...Το χωριό αυτό ενώ κείται σε γραφικόν ύψωμα με απεριόριστον ορίζοντα και γοητευτικήν θέαν, έχει ωραίους άνδρας, λαμπράς οικοδομάς και εν γένει όλα τα γνωρίσματα ενός καλού χωριού, απορούμεν πώς επεκράτησε να θεωρείται απαίσιο, στοιχειωμένο για τις τσιούπρες των γειτωνικών χωριών και των επαρχιών ακόμη.

Γνωστή είναι η φαιδρή κατάρα που εκφενδονίζεται σ'αυτές από τις Βάβες όταν θυμώνουν μαζί τους:«Στο Τσαρακλιμάνι να σκαλώσης μαυρόχειλη ή μαυρονιά».  

Μήπως διότι οι άνδρες παλιού καιρού ξενιτεύονταν στη Ρουμανία και της "Βλαχιάς οι έμορφες", ανάγκασαν πολλές νεαρές Τσαρακλήτισσες, να υφαίνουν, του κάκου, τον ιστόν της Πηνελόπης; 
Ασφαλώς περί αυτού θα πρόκειται αφού με το θλιβερό και οξύ αυτό κοινωνικό πρόβλημα για την Ήπειρο ασχολήθηκε, τον καιρό εκείνον, και η λαϊκή μούσα.

ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΑ ΝΕΑ