Ανακοινωση
Στην Ήπειρο «την καταντικρύ, την κατά Κέρκυρα ήπειρο» κατά τον Θουκυδίδη ή «την Αρχαία Ελλάδα» κατά τον Αριστοτέλη.
Στην Ήπειρο, την «Αρχέγονη Ελλάδα» την πατρίδα της Ευρώπης – συζύγου του Δωδωναίου Δία αλλά και του Αχιλλέα.
Στην Ήπειρο, στις λαμπρές εκκλησίες της οποίας εικονίζονται μαζί με τους αγίους, ο Πλούταρχος, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης.
Στην Ήπειρο, στα βουνά της οποίας πολέμησαν οι γόνοι των Ηρακλειδών αλλά και οι Σουλιώτες.
Στον τόπο, όπου ο βράχος δένεται με το ελάχιστο χώμα και τις ρίζες του πουρναριού και της κουμαριάς.
Στον άγονο τόπο, τον τόσο γόνιμο.
Με τις αρχαιότητες και τα μνημεία του, με τους μύθους να μπλέκονται με την πλούσια ιστορία του.
Στον τόπο αυτό ανήκουμε και εμείς.
Έχουμε το προνόμιο να βιώνουμε την ιερότητα αυτού του χώρου, να βαδίζουμε στ’ αχνάρια «των ανυπτόποδων Σελλών»
και να ακούμε το θρόισμα της ιερής βελανιδιάς.
Εδώ αναπνέουμε…
Στην Ήπειρο, την «Αρχέγονη Ελλάδα» την πατρίδα της Ευρώπης – συζύγου του Δωδωναίου Δία αλλά και του Αχιλλέα.
Στην Ήπειρο, στις λαμπρές εκκλησίες της οποίας εικονίζονται μαζί με τους αγίους, ο Πλούταρχος, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης.
Στην Ήπειρο, στα βουνά της οποίας πολέμησαν οι γόνοι των Ηρακλειδών αλλά και οι Σουλιώτες.
Στον τόπο, όπου ο βράχος δένεται με το ελάχιστο χώμα και τις ρίζες του πουρναριού και της κουμαριάς.
Στον άγονο τόπο, τον τόσο γόνιμο.
Με τις αρχαιότητες και τα μνημεία του, με τους μύθους να μπλέκονται με την πλούσια ιστορία του.
Στον τόπο αυτό ανήκουμε και εμείς.
Έχουμε το προνόμιο να βιώνουμε την ιερότητα αυτού του χώρου, να βαδίζουμε στ’ αχνάρια «των ανυπτόποδων Σελλών»
και να ακούμε το θρόισμα της ιερής βελανιδιάς.
Εδώ αναπνέουμε…
ΟΔΗΓΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ Τηλ. 210 - 5202977 (www.mourgana.gr)
ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.29091 & 029037
ΚΕΠ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.29002 & 029001
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22203
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22393
ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.23199
ΤΑΞΙ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22026
ΤΑΞΙ ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΑΣ Τηλ. 26640.41366
ΚΤΕΛ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (ΦΙΛΙΑΤΕΣ) Τηλ. 26640.22209
ΚΤΕΛ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ) Τηλ. 26650.22309
ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΩΝ ΛΙΑ Τηλ. 26640.41790
Επισκεφθείτε το ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ στο χωριό Τσαμαντά
Μετεωρολογικός σταθμός Τσαμαντά (Live cam)
Μπορείτε να μείνετε στους Ξενώνες που λειτουργούν στα χωριά:
Καλλιθέα Τηλ. 26640.41330
Κεραμίτσα (εκκλησία) Τηλ. 26640.41226
Κεραμίτσα (ιδιωτικός) Τηλ. 26640.41021
Κρυονέρι (Αδελφότητα Κρυονερίου) Τηλ. 26640.41651
Λια Τηλ. 26640.41602
Μηλέα (Δημοτική επιχείρηση) Τηλ. 26640.42052
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ Τηλ. 210 - 5202977 (www.mourgana.gr)
ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.29091 & 029037
ΚΕΠ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.29002 & 029001
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22203
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22393
ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.23199
ΤΑΞΙ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22026
ΤΑΞΙ ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΑΣ Τηλ. 26640.41366
ΚΤΕΛ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (ΦΙΛΙΑΤΕΣ) Τηλ. 26640.22209
ΚΤΕΛ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ) Τηλ. 26650.22309
ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΩΝ ΛΙΑ Τηλ. 26640.41790
Επισκεφθείτε το ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ στο χωριό Τσαμαντά
Μετεωρολογικός σταθμός Τσαμαντά (Live cam)
Μπορείτε να μείνετε στους Ξενώνες που λειτουργούν στα χωριά:
Καλλιθέα Τηλ. 26640.41330
Κεραμίτσα (εκκλησία) Τηλ. 26640.41226
Κεραμίτσα (ιδιωτικός) Τηλ. 26640.41021
Κρυονέρι (Αδελφότητα Κρυονερίου) Τηλ. 26640.41651
Λια Τηλ. 26640.41602
Μηλέα (Δημοτική επιχείρηση) Τηλ. 26640.42052
Hotel «Arktouros» - Monodendri / Zagorohoria
Ιππικό Πάρκο Λεπτοκαρυάς Θεσπρωτίας
Δευτέρα 14 Μαρτίου 2011
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΣΠΥΡΟΥ ΜΠΛΕΤΣΑ
Κυριακή 13 Μαρτίου 2011
"Αυτή είναι η πατρίδα μου...", Γιάννης Βέλλης
![]() |
Μουργκάνα φωτό: Γιάννης Βέλλης |
1/3/2011
Ένα καταπληκτικό ποίημα του δημοσιογράφου και λογοτέχνη - ποιητή Γιάννη Βέλλη, που κατάγεται από την Κεραμίτσα, και το οποίο εκφράζει άριστα την εικόνα της ιδιαίτερης πατρίδας μας, της Μουργκάνας.
Σάββατο 12 Μαρτίου 2011
Μιχάλης Γκανάς, "Βροχή και άλλα κατακρημνίσματα"
Βροχή και άλλα κατακρημνίσματα
(Από την ανέκδοτη συλλογή Άψινθος)
Βροχή. Ψιχαλιστή ποτιστική δαρτή.
Υετός. Ομηρική βροχή.
Όμβρος. Αρχαία βροχή – καταρρακτώδης.
Βροχή και άλλα κατακρημνίσματα.
Χιών. Χιόνι χιονόνερο. Νιφετός.
Χάλαζα χαλάζι χαλαζόκοκκος.
(Σιούγκραβος στα όρη Τσαμαντά).
Υδατώδη ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα
αναντάμ παπαντάμ.
Προσφάτως τεχνητή βροχή
εσχάτως όξινη βροχή
προσεχώς κατακλυσμός.
Κατά ζεύγη τα ζώα
κατά μόνας τα φυτά
κατά κρημνού οι άνθρωποι – αγεληδόν
Κατά μάνα κατά κύρη άλλωστε.
Τρέχουν τα δάκρυα βροχή.
Βροχή μου. Βροχούλα μουσκεμένη.
Παρασκευή 11 Μαρτίου 2011
Πέμπτη 10 Μαρτίου 2011
Τετάρτη 9 Μαρτίου 2011
Τρίτη 8 Μαρτίου 2011
Χρόνια Πολλά σε όλες τις Γλουστινές!
![]() |
| Τη φωτογραφία στην οποία εικονίζονται οι Γλουστινές Αναστασία Παπανικολάου και Σταυρούλα (Ρούλα) Μουζίνα μάς έστειλε η Παρασκευή Παπανικολάου - Μουμούρη και την ευχαριστούμε πολύ! |
Με την ευκαιρία του εορτασμού των 100 χρόνων της «Διεθνούς Ημέρας της Γυναίκας» ευχόμαστε σε όλες τις Γλουστινές αλλά και σε όλες τις γυναίκες του κόσμου «Χρόνια Πολλά» και να απολαμβάνουν καθημερινά τα δικαιώματα και την ισότιμη θέση που τους αξίζει μέσα στο σπίτι και στην κοινωνία, χωρίς να πέφτουν θύματα βίας, αδικίας και εκμετάλλευσης.
![]() |
1911 2011 Εκατό χρόνια «Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας» http://www.internationalwomensday.com/default.asp |
Μετά την επικράτηση της Οκτωβριανής Επανάστασης στη Ρωσία, η φεμινίστρια Αλεξάνδρα Κολοντάι έπεισε τον Λένιν να καθιερώσει την 8η Μαρτίου ως επίσημη Αργία. Γρήγορα, όμως, η Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας έχασε το πολιτικό της υπόβαθρο και εορτάζεται ως έκφραση συμπαθείας των ανδρών προς τις γυναίκες, με προσφορά λουλουδιών και δώρων.
Η άνοδος του φεμινιστικού κινήματος στη Δύση τη δεκαετία του '60 αναζωογόνησε τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας, που από το 1975 τελεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, με αιχμή του δόρατος την ανάδειξη των γυναικείων προβλημάτων και δικαιωμάτων.
Πηγή: "Σαν σήμερα"
Δευτέρα 7 Μαρτίου 2011
βιβλίο : «ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΦΙΛΙΑΤΙ»
Το πρώτο ιστορικό βιβλίο για τους Φιλιάτες της Θεσπρωτίας συνέγραψε και κυκλοφόρησε ο εκδότης της τοπικής εφημερίδας «τα ΝΕΑ των Φιλιατών» κ. Γιώργος Κώτσης.Το βιβλίο φέρει τον τίτλο «Κάτι για το Φιλιάτι», είναι 280 σελίδων διαστάσεων 24Χ17, με πολύ ωραίο, πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, στο οποίο απεικονίζεται άποψη των Φιλιατών του 1856, έργο- υδατογραφία του Lear.
Στις σελίδες του βιβλίου υπάρχουν καταγεγραμμένα πολλά γνωστά, αλλά και άγνωστα και πρωτοδημοσίευτα ιστορικά στοιχεία, για την πόλη και την περιοχή των Φιλιατών τα οποία συντελούν στο να αποτελεί αυτό μια μοναδική πηγή χρήσιμη για τον κάθε Φιλιαταίο, φιλίστορα και μη.
Οι πάνω από 250 σπάνιες φωτογραφίες που εμπεριέχει, έντεχνα επιλεγμένες, συμπληρώνουν τα εξιστορούμενα.
Επίσης, το βιβλίο συμπεριλαμβάνει μέρος από τις «Φιλιατιώτικες αναμνήσεις» του Παύλου Μαντέλου (Πολ), που δημοσιεύονται στην εφημερίδα «τα ΝΕΑ των Φιλιατών», οι οποίες διανθίζουν πετυχημένα το όλο έργο, με την Φιλιατιώτικη καθημερινότητα παλαιότερων χρόνων.http://www.i-diadromi.com/
[Πληροφορίες για το βιβλίο μπορείτε να πάρετε από τον συγγραφέα στο τηλέφωνο: 6936135667]
Πηγή: epirusgate
Κυριακή 6 Μαρτίου 2011
Σάββατο 5 Μαρτίου 2011
Αναμνήσεις Γλουστινών ...σε άσπρο και μαύρο (2)
![]() |
| Από αριστερά: Γιώρη Κόσσυβας, Σωτήρης Λιόντος, Σπύρος Μουζίνας, Ανδρέας Ιωάννου (Τσιλιγιάννης), Νικόλαος Μούτσιος, Βαγγέλης Τσάνος, Κώστας Παπανικολάου, Νικόλα Κωνσταντίνης. |
[Μερικές ακόμα φωτογραφίες Γλουστινών,
που μας έστειλε η Παρασκευή Παπανικολάου - Μουμούρη
και την ευχαριστούμε πολύ]
Αν κάποιος αναγνωρίζει τα ονόματα των εικονιζόμενων συγχωριανών μας,
ας μας ενημερώσει για να τα συμπεριλάβουμε στις φωτογραφίες.
[Ευχαριστώ πολύ τον Βαγγέλη Σταμούλη
που διόρθωσε τις ατέλειες από τις παλιές φωτογραφίες ώστε να φαίνονται πιο καθαρά,
καθώς και τη Σωτηρία (Ρούλα) Μούτσου - Χίνου η οποία μου έδωσε
τα ονόματα των εικονιζόμενων στις φωτογραφίες]
[Ευχαριστώ πολύ τον Βαγγέλη Σταμούλη
που διόρθωσε τις ατέλειες από τις παλιές φωτογραφίες ώστε να φαίνονται πιο καθαρά,
καθώς και τη Σωτηρία (Ρούλα) Μούτσου - Χίνου η οποία μου έδωσε
τα ονόματα των εικονιζόμενων στις φωτογραφίες]
Παρασκευή 4 Μαρτίου 2011
Νέος πρόεδρος στην Πανηπειρωτική ο Θεσπρωτός κ. Γιώργος Οικονόμου
Συνεδρίασε σήμερα, Τετάρτη 2 Μαρτίου 2011, το Δ.Σ. της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος. Θέμα του η εκλογή νέου Προέδρου της Π.Σ.Ε.. Μετά από τη διαδικασία δύο ψηφοφοριών, Πρόεδρος εκλέχτηκε ο κ. Γιώργος Οικονόμου.
Το Δ.Σ. συνεχάρηκε το νέο Πρόεδρο για την εκλογή του και η συνεδρίαση έληξε σε πνεύμα δημιουργικής ανάτασης για τη λειτουργία του συλλογικού φορέα.
Είναι η πρώτη φορά που Θεσπρωτός ηγείτο της μεγαλύτερης συνομοσπονδίας τοπικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα.
Ο Γιώργος Οικονόμου εxει καταγωγή απο το Σούλι, ειναι Δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω, ενώ είναι γνωστός για την πληθωρική του δράση και προσφορά εκτός από την Πανηπειρωτική και σε μια σειρά από άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες
Πηγή: "Paramythia on-line"
Οι πρώτες δηλώσεις του νέου προέδρου:
Αθήνα 2/3/2011
Απόψε το Δ.Σ της ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗΣ με εξέλεξε Πρόεδρο. Αισθάνομαι το βάρος της ευθύνης στους ώμους μου και θα δώσω όλες μου τις δυνάμεις για να ανταποκριθώ στην εμπιστοσύνη που μου έδειξαν οι συμπατριώτες μου.
Στο Δ.Σ υπάρχουν άνθρωποι από διαφορετικές γενιές , διαφοροποιημένες προελεύσεις και εμπειρίες , με πολλαπλές αναζητήσεις, απόψεις και θέσεις.Διαβεβαιώνω πως όλοι τους θα εκφράζονται όχι μέσω μιας αναγκαστικής και παθητικής συγκατοίκησης , ούτε μέσω μιας παραλυτικής ισορροπίας , αλλά μέσω μιας σύνθεσης ΕΝΩΤΙΚΗΣ , δυναμικής και προωθητικής , γιατί αυτό επιβάλλει το συμφέρον της αποδημίας και της γενέτειρας,γιατί αυτό επιβάλλουν τα πολλαπλά προβλήματα , γιατί αυτό επιβάλλεται για την ανάκτηση της αξιοπιστίας , του κύρους και της αίγλης της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας.Υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν.
Ενωτικά θα αντιμετωπίσουμε και τις δυσχέρειες και τα εμπόδια.
Γιώργος Οικονόμου
Πρόεδρος Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος
Πέμπτη 3 Μαρτίου 2011
Δείτε ζωντανά το καρναβάλι της Παραμυθιάς
![]() |
Ζωντανή αναμετάδωση του καρναβαλιού της Παραμυθιάς
την Κυριακή 6 Μαρτίου 2011,
στις 15:00 από το "Paramythia Web T.V".
Δημοτικά τραγούδια από το: "Paramythia on-line"
Τετάρτη 2 Μαρτίου 2011
Ανακοίνωση - πρόσκληση για παραχώρηση επαγγ/κού χώρου

ΕΠΙΣΤΟΛΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΧΩΡΙΟΥ (ΓΛΟΥΣΤΑΣ) ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ
«Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ»
Το νέο Δ.Σ. της αδελφότητας, προσκαλεί όποιον επιθυμεί να του παραχωρηθεί για επαγγελματική χρήση και εκμετάλλευση το οίκημα (κατάστημα) που βρίσκεται στην πλατεία του χωριού, να επικοινωνήσει με το Δ.Σ. για τα περαιτέρω. Εκ των προτέρων λέμε ότι αν υπάρξει ενδιαφέρον από συγχωριανό μας, θα προτιμηθεί.
Το Δ.Σ.:
Ο Πρόεδρος, Τσοπόκης Βασίλειος
Ο Αντιπρόεδρος, Ντάφλος Βασίλειος
Ο Γραμματέας, Μπλέτσας Βασίλειος
Ο Ταμίας, Πέλεχας Βασίλειος
Ο Υπεύθυνος Δημοσίων Σχέσεων, Πανταζόπουλος Ανδρέας
![]() |
| Δείτε το χάρτη |
Τα Μέλη, Μαρίνη Γεωργία και Μούτσου-Χίνου Σωτηρία
Τηλ. επικοινωνίας:
- Τσοπόκης Βασίλειος, κιν. 6947814914
- Ντάφλος Βασίλειος, κιν. 6970222259
- Μπλέτσας Βασίλειος, κιν. 6974419040
- Πέλεχας Βασίλειος, κιν. 6976928046
- Πανταζόπουλος Ανδρέας, κιν. 6972112239
Τρίτη 1 Μαρτίου 2011
Τα έθιμα της Αποκριάς στην Ήπειρο και τα "μαρτίτσια"
Οι Aποκριές είναι από καταβολής τους εύθυμες γιορτές. Έτσι και στην Ήπειρο γιορτάζονται πάντα με πολύ κέφι. Όταν παλαιότερα τα χωριά της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου πλημμύριζαν από νεολαία και έσφυζαν ζωή στήνονταν γλέντια σχεδόν σε κάθε σπίτι.
Καιρό πριν ετοιμάζονταν οι παρέες (κομπανίες) οι οποίες αφού κατασκεύαζαν τις, συνήθως, αυτοσχέδιες μάσκες (προσωπίδες) και αποκριάτικες φορεσιές, γύρναγαν από γειτονιά σε γειτονιά κι από σπίτι σε σπίτι. Οι μασκαράδες πειράζονταν μεταξύ τους και πείραζαν και τους άλλους κατοίκους. Οι ιδιοκτήτες των σπιτιών είχαν την υποχρέωση να "αποκαλύψουν" ποιοι κρύβονται πίσω από τις μάσκες που λίγο έως πολλοί ήταν συγχωριανοί τους και άρα γνωστοί και συγγενείς και στη συνέχεια τους έδιναν γλυκά, ποτά ή λίγα χρήματα για το καλό της Αποκριάς.
Ένα από τα παιχνίδια της Αποκριάς που συναντούσε παλαιότερα κάποιος στην Ήπειρο και σε μερικά μέρη γίνεται αναπαράσταση ακόμη και σήμερα ήταν ο «Βαλμάς». Έθιμο κατά το οποίο δέκα - δεκαπέντε άτομα έκαναν κύκλο γύρω από μία φωτιά και προσπαθούσαν να ρίξουν κάποιο χορευτή μέσα.
Η γιορτή άρχιζε από το Σάββατο της πρώτης αποκριάς και τελείωνε την Καθαρά Δευτέρα. Το βράδυ της δεύτερης Αποκριάς άναβαν μεγάλες φωτιές (τζαμάλες) και αποκρεύανε συνήθως με κρεατόπιτες και τυρόπιτες.
Το μεγάλο πανηγύρι βέβαια γινόταν τη δεύτερη αποκριά την Κυριακή της Τυροφάγου, που κορυφώνονταν οι εκδηλώσεις. Μετά τη θεία λειτουργία της Κυριακής, συνήθως στα κατώγια των σπιτιών γινόταν το μασκάρεμα με απόλυτη μυστικότητα και σιγή. Κατόπιν έβγαιναν στους δρόμους πήγαιναν στα μαγαζιά του χωριού και από σπίτι σε σπίτι. Αστειευόμενοι, χαρούμενοι και τραγουδώντας.
Το ντύσιμο τους όπως προαναφέραμε αποτελούνταν από μάσκες (προσωπίδες), ρούχα γερόντων, σιγκούνια, βράκες, ρόκες, κουδούνια, άμφια τουφέκια, τσαρούχια, προβιές, κέρατα, και τόσα άλλα που προξενούσαν το γέλιο. Στις γειτονιές και στα σπίτια τραγουδούσαν.
Οι νοικοκυραίοι τους έδιναν αυγά πρόσφεραν γλυκό και ποτό. Εκείνοι αστειεύονταν, πείραζαν τα κορίτσια και τα μικρά παιδιά που έτρεχαν να κρυφτούν.
Το απόγευμα οι γυναίκες του χωριού, οι πιο νέες κυρίως και τα κορίτσια, κουβαλούσαν από τους λόγγους ξύλα, χλωρά και στεγνά. Γύριζαν από τα δάση και τα λόγγα ζαλικωμένες με ξύλα τα οποία χρησιμοποιούνταν για τη μεγάλη φωτιά που άναβε το βράδυ σε κεντρικό σημείο του χωριού.
Τα τραγούδια αντηχούσαν σε όλο το χωριό και όλα ήταν πολύ όμορφα. Με τα πρώτα σκοτάδια οι κάτοικοι συγκεντρώνονταν στην πλατεία του χωριού ή σε κάποιο άλλο σημείο κι άναβαν τη μεγάλη φωτιά που την λένε "αλαγούζια" ή "τζαμάλα". Γύρω από τη φωτιά στήνονταν ομαδικοί χοροί από άνδρες και γυναίκες. Οι χοροί γίνονταν συνήθως χωρίς όργανα (βιολιά και κλαρίνα). Οι χορευτές τραγουδούσαν διάφορα τραγούδια, εθνικά, ερωτικά και αποκριάτικα.
Συχνά σταματούσαν το χορό για να χαιρετίσουν κάποια παρέα μασκαρεμένη που έφτανε στο σημείο του γλεντιού, ή να παίξουν κάποιο παιχνίδι.
Μεταξύ των γυναικών παιζόταν το «χάψα», όπου μια γυναίκα έδενε ένα βρασμένο αυγό και το κουνούσε με το σχοινί στον αέρα μπροστά από το στόμα κάθε γυναίκας. Οι άλλες προσπαθούσαν να το πιάσουν με το στόμα τους. Όποια το έπιανε το δικαιούταν και το έτρωγε. Αυτό το παιχνίδι παιζόταν συχνά και από άνδρες.
Η τζαμάλα και το γλέντι κρατούσε ως το πρωί της Καθαράς Δευτέρας. Η θρακιά τής φωτιάς καιγόταν όλη νύχτα και πολλές φορές συνεχίζονταν και την Τρίτη. Την Καθαρά Δευτέρα δεν έτρωγαν καθόλου, ενώ κάποιοι –σύμφωνα με την παράδοση- πήγαιναν στα βουνά για να βρουν το αυγό της πέρδικας, που ήταν το μόνο που μπορούσαν να φάνε την Καθαρά Δευτέρα.
Το γλέντι έκλεινε με το χορό του τραγουδιού «Πώς στουμπίζουν το πιπέρι». Με το "στούμπισμα του πιπεριού" διαλύονταν και το γλέντι με ευχές για "καλή Σαρακοστή".
Σήμερα διοργανώνονται καρναβαλικές εκδηλώσεις σε όλα σχεδόν τα μέρη της Ηπείρου με πρωτοβουλίες των τοπικών Δήμων και διάφορων συλλόγων. Συνήθως γίνεται αναπαράσταση των εθίμων και προσφέρονται φασολάδα, λαγάνα, χαλβάς, τουρσί κ.ά. αποκριάτικα φαγητά κι εδέσματα.
ΤΟ ΜΑΡΤΙΤΣΙ
Ένα άλλο έθιμο που υπήρχε γι’ αυτές τις ημέρες (κάποιοι το τηρούν και σήμερα) ήταν το μαρτίτσι ή Μάρτης. Παλαιότερα μικροί και μεγάλοι το φορούσαν την παραμονή της 1ης Μαρτίου για να μην τους "πιάσει" ο Μάρτης και τους μαυρίσει!
Το μαρτίτσι γίνεται με δύο ή τρία, συνήθως μάλλινα νήματα σαν πλεξούδα, χρώματος λευκού και κόκκινου. Το φορούν στον καρπό ενός χεριού (συνήθως του αριστερού) σαν κομποσκοίνι και το κρατούν μέχρι το Πάσχα. Κατά το έθιμο το μαρτίτσι το καίνε με τη λαμπάδα, τη νύχτα της Αναστάσεως στην εκκλησία.
Επίσης, σύμφωνα με άλλο έθιμο, μόλις ο Μάρτιος τελειώσει βγάζουμε το ωραιότατο βραχιολάκι μας και το τοποθετούμε σε μια τριανταφυλλιά κάνοντας μια ευχή. Από κει το παίρνουν τα χελιδονάκια και φτιάχνουν τις φωλίτσες τους! Και για να μας ευχαριστήσουν πραγματοποιούν τις ευχές μας!
Καιρό πριν ετοιμάζονταν οι παρέες (κομπανίες) οι οποίες αφού κατασκεύαζαν τις, συνήθως, αυτοσχέδιες μάσκες (προσωπίδες) και αποκριάτικες φορεσιές, γύρναγαν από γειτονιά σε γειτονιά κι από σπίτι σε σπίτι. Οι μασκαράδες πειράζονταν μεταξύ τους και πείραζαν και τους άλλους κατοίκους. Οι ιδιοκτήτες των σπιτιών είχαν την υποχρέωση να "αποκαλύψουν" ποιοι κρύβονται πίσω από τις μάσκες που λίγο έως πολλοί ήταν συγχωριανοί τους και άρα γνωστοί και συγγενείς και στη συνέχεια τους έδιναν γλυκά, ποτά ή λίγα χρήματα για το καλό της Αποκριάς.
Ένα από τα παιχνίδια της Αποκριάς που συναντούσε παλαιότερα κάποιος στην Ήπειρο και σε μερικά μέρη γίνεται αναπαράσταση ακόμη και σήμερα ήταν ο «Βαλμάς». Έθιμο κατά το οποίο δέκα - δεκαπέντε άτομα έκαναν κύκλο γύρω από μία φωτιά και προσπαθούσαν να ρίξουν κάποιο χορευτή μέσα.
Η γιορτή άρχιζε από το Σάββατο της πρώτης αποκριάς και τελείωνε την Καθαρά Δευτέρα. Το βράδυ της δεύτερης Αποκριάς άναβαν μεγάλες φωτιές (τζαμάλες) και αποκρεύανε συνήθως με κρεατόπιτες και τυρόπιτες.
Το μεγάλο πανηγύρι βέβαια γινόταν τη δεύτερη αποκριά την Κυριακή της Τυροφάγου, που κορυφώνονταν οι εκδηλώσεις. Μετά τη θεία λειτουργία της Κυριακής, συνήθως στα κατώγια των σπιτιών γινόταν το μασκάρεμα με απόλυτη μυστικότητα και σιγή. Κατόπιν έβγαιναν στους δρόμους πήγαιναν στα μαγαζιά του χωριού και από σπίτι σε σπίτι. Αστειευόμενοι, χαρούμενοι και τραγουδώντας.
Το ντύσιμο τους όπως προαναφέραμε αποτελούνταν από μάσκες (προσωπίδες), ρούχα γερόντων, σιγκούνια, βράκες, ρόκες, κουδούνια, άμφια τουφέκια, τσαρούχια, προβιές, κέρατα, και τόσα άλλα που προξενούσαν το γέλιο. Στις γειτονιές και στα σπίτια τραγουδούσαν.
Οι νοικοκυραίοι τους έδιναν αυγά πρόσφεραν γλυκό και ποτό. Εκείνοι αστειεύονταν, πείραζαν τα κορίτσια και τα μικρά παιδιά που έτρεχαν να κρυφτούν.
Το απόγευμα οι γυναίκες του χωριού, οι πιο νέες κυρίως και τα κορίτσια, κουβαλούσαν από τους λόγγους ξύλα, χλωρά και στεγνά. Γύριζαν από τα δάση και τα λόγγα ζαλικωμένες με ξύλα τα οποία χρησιμοποιούνταν για τη μεγάλη φωτιά που άναβε το βράδυ σε κεντρικό σημείο του χωριού.
Τα τραγούδια αντηχούσαν σε όλο το χωριό και όλα ήταν πολύ όμορφα. Με τα πρώτα σκοτάδια οι κάτοικοι συγκεντρώνονταν στην πλατεία του χωριού ή σε κάποιο άλλο σημείο κι άναβαν τη μεγάλη φωτιά που την λένε "αλαγούζια" ή "τζαμάλα". Γύρω από τη φωτιά στήνονταν ομαδικοί χοροί από άνδρες και γυναίκες. Οι χοροί γίνονταν συνήθως χωρίς όργανα (βιολιά και κλαρίνα). Οι χορευτές τραγουδούσαν διάφορα τραγούδια, εθνικά, ερωτικά και αποκριάτικα.
Συχνά σταματούσαν το χορό για να χαιρετίσουν κάποια παρέα μασκαρεμένη που έφτανε στο σημείο του γλεντιού, ή να παίξουν κάποιο παιχνίδι.
Μεταξύ των γυναικών παιζόταν το «χάψα», όπου μια γυναίκα έδενε ένα βρασμένο αυγό και το κουνούσε με το σχοινί στον αέρα μπροστά από το στόμα κάθε γυναίκας. Οι άλλες προσπαθούσαν να το πιάσουν με το στόμα τους. Όποια το έπιανε το δικαιούταν και το έτρωγε. Αυτό το παιχνίδι παιζόταν συχνά και από άνδρες.
Η τζαμάλα και το γλέντι κρατούσε ως το πρωί της Καθαράς Δευτέρας. Η θρακιά τής φωτιάς καιγόταν όλη νύχτα και πολλές φορές συνεχίζονταν και την Τρίτη. Την Καθαρά Δευτέρα δεν έτρωγαν καθόλου, ενώ κάποιοι –σύμφωνα με την παράδοση- πήγαιναν στα βουνά για να βρουν το αυγό της πέρδικας, που ήταν το μόνο που μπορούσαν να φάνε την Καθαρά Δευτέρα.
Το γλέντι έκλεινε με το χορό του τραγουδιού «Πώς στουμπίζουν το πιπέρι». Με το "στούμπισμα του πιπεριού" διαλύονταν και το γλέντι με ευχές για "καλή Σαρακοστή".
Σήμερα διοργανώνονται καρναβαλικές εκδηλώσεις σε όλα σχεδόν τα μέρη της Ηπείρου με πρωτοβουλίες των τοπικών Δήμων και διάφορων συλλόγων. Συνήθως γίνεται αναπαράσταση των εθίμων και προσφέρονται φασολάδα, λαγάνα, χαλβάς, τουρσί κ.ά. αποκριάτικα φαγητά κι εδέσματα.
ΤΟ ΜΑΡΤΙΤΣΙ
Ένα άλλο έθιμο που υπήρχε γι’ αυτές τις ημέρες (κάποιοι το τηρούν και σήμερα) ήταν το μαρτίτσι ή Μάρτης. Παλαιότερα μικροί και μεγάλοι το φορούσαν την παραμονή της 1ης Μαρτίου για να μην τους "πιάσει" ο Μάρτης και τους μαυρίσει!
Το μαρτίτσι γίνεται με δύο ή τρία, συνήθως μάλλινα νήματα σαν πλεξούδα, χρώματος λευκού και κόκκινου. Το φορούν στον καρπό ενός χεριού (συνήθως του αριστερού) σαν κομποσκοίνι και το κρατούν μέχρι το Πάσχα. Κατά το έθιμο το μαρτίτσι το καίνε με τη λαμπάδα, τη νύχτα της Αναστάσεως στην εκκλησία.
Επίσης, σύμφωνα με άλλο έθιμο, μόλις ο Μάρτιος τελειώσει βγάζουμε το ωραιότατο βραχιολάκι μας και το τοποθετούμε σε μια τριανταφυλλιά κάνοντας μια ευχή. Από κει το παίρνουν τα χελιδονάκια και φτιάχνουν τις φωλίτσες τους! Και για να μας ευχαριστήσουν πραγματοποιούν τις ευχές μας!
Μην ξεχάσετε, λοιπόν, κι εσείς σήμερα να φορέσετε τον "Μάρτη" σας...
Καλό μήνα και καλές Αποκριές!
Πηγή: "Hpeiros.gr"
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)






































