Ανακοινωση
Στην Ήπειρο «την καταντικρύ, την κατά Κέρκυρα ήπειρο» κατά τον Θουκυδίδη ή «την Αρχαία Ελλάδα» κατά τον Αριστοτέλη.
Στην Ήπειρο, την «Αρχέγονη Ελλάδα» την πατρίδα της Ευρώπης – συζύγου του Δωδωναίου Δία αλλά και του Αχιλλέα.
Στην Ήπειρο, στις λαμπρές εκκλησίες της οποίας εικονίζονται μαζί με τους αγίους, ο Πλούταρχος, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης.
Στην Ήπειρο, στα βουνά της οποίας πολέμησαν οι γόνοι των Ηρακλειδών αλλά και οι Σουλιώτες.
Στον τόπο, όπου ο βράχος δένεται με το ελάχιστο χώμα και τις ρίζες του πουρναριού και της κουμαριάς.
Στον άγονο τόπο, τον τόσο γόνιμο.
Με τις αρχαιότητες και τα μνημεία του, με τους μύθους να μπλέκονται με την πλούσια ιστορία του.
Στον τόπο αυτό ανήκουμε και εμείς.
Έχουμε το προνόμιο να βιώνουμε την ιερότητα αυτού του χώρου, να βαδίζουμε στ’ αχνάρια «των ανυπτόποδων Σελλών»
και να ακούμε το θρόισμα της ιερής βελανιδιάς.
Εδώ αναπνέουμε…
Στην Ήπειρο, την «Αρχέγονη Ελλάδα» την πατρίδα της Ευρώπης – συζύγου του Δωδωναίου Δία αλλά και του Αχιλλέα.
Στην Ήπειρο, στις λαμπρές εκκλησίες της οποίας εικονίζονται μαζί με τους αγίους, ο Πλούταρχος, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης.
Στην Ήπειρο, στα βουνά της οποίας πολέμησαν οι γόνοι των Ηρακλειδών αλλά και οι Σουλιώτες.
Στον τόπο, όπου ο βράχος δένεται με το ελάχιστο χώμα και τις ρίζες του πουρναριού και της κουμαριάς.
Στον άγονο τόπο, τον τόσο γόνιμο.
Με τις αρχαιότητες και τα μνημεία του, με τους μύθους να μπλέκονται με την πλούσια ιστορία του.
Στον τόπο αυτό ανήκουμε και εμείς.
Έχουμε το προνόμιο να βιώνουμε την ιερότητα αυτού του χώρου, να βαδίζουμε στ’ αχνάρια «των ανυπτόποδων Σελλών»
και να ακούμε το θρόισμα της ιερής βελανιδιάς.
Εδώ αναπνέουμε…
ΟΔΗΓΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ Τηλ. 210 - 5202977 (www.mourgana.gr)
ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.29091 & 029037
ΚΕΠ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.29002 & 029001
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22203
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22393
ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.23199
ΤΑΞΙ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22026
ΤΑΞΙ ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΑΣ Τηλ. 26640.41366
ΚΤΕΛ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (ΦΙΛΙΑΤΕΣ) Τηλ. 26640.22209
ΚΤΕΛ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ) Τηλ. 26650.22309
ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΩΝ ΛΙΑ Τηλ. 26640.41790
Επισκεφθείτε το ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ στο χωριό Τσαμαντά
Μετεωρολογικός σταθμός Τσαμαντά (Live cam)
Μπορείτε να μείνετε στους Ξενώνες που λειτουργούν στα χωριά:
Καλλιθέα Τηλ. 26640.41330
Κεραμίτσα (εκκλησία) Τηλ. 26640.41226
Κεραμίτσα (ιδιωτικός) Τηλ. 26640.41021
Κρυονέρι (Αδελφότητα Κρυονερίου) Τηλ. 26640.41651
Λια Τηλ. 26640.41602
Μηλέα (Δημοτική επιχείρηση) Τηλ. 26640.42052
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ Τηλ. 210 - 5202977 (www.mourgana.gr)
ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.29091 & 029037
ΚΕΠ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.29002 & 029001
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22203
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22393
ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.23199
ΤΑΞΙ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Τηλ. 26640.22026
ΤΑΞΙ ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΑΣ Τηλ. 26640.41366
ΚΤΕΛ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (ΦΙΛΙΑΤΕΣ) Τηλ. 26640.22209
ΚΤΕΛ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ) Τηλ. 26650.22309
ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΥΝΟΡΙΟΦΥΛΑΚΩΝ ΛΙΑ Τηλ. 26640.41790
Επισκεφθείτε το ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ στο χωριό Τσαμαντά
Μετεωρολογικός σταθμός Τσαμαντά (Live cam)
Μπορείτε να μείνετε στους Ξενώνες που λειτουργούν στα χωριά:
Καλλιθέα Τηλ. 26640.41330
Κεραμίτσα (εκκλησία) Τηλ. 26640.41226
Κεραμίτσα (ιδιωτικός) Τηλ. 26640.41021
Κρυονέρι (Αδελφότητα Κρυονερίου) Τηλ. 26640.41651
Λια Τηλ. 26640.41602
Μηλέα (Δημοτική επιχείρηση) Τηλ. 26640.42052
Hotel «Arktouros» - Monodendri / Zagorohoria
Ιππικό Πάρκο Λεπτοκαρυάς Θεσπρωτίας
Παρασκευή 23 Αυγούστου 2013
Δευτέρα 19 Αυγούστου 2013
«Καλαμάς - Ο Θεός που πληγώνουμε» (video)
Μπράβο στον παπα-Γιώργη και στην Πανελλήνια Κίνηση Πολιτών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη «Καθαρός Καλαμάς» για την εξαιρετική προσπάθεια που κάνουν να αναδειχθεί το πρόβλημα του Καλαμά και να δοθεί (όσο είναι ακόμα καιρός) μια λύση ώστε ο Καλαμάς, ο Νείλος της Θεσπρωτίας, να ξαναγίνει το ζωντανό και καθαρό ποτάμι που ήταν κάποτε και να αποτελέσει έναν βασικό παράγοντα ανάπτυξης και προόδου της Θεσπρωτίας και της Ηπείρου.
Κυριακή 18 Αυγούστου 2013
Σάββατο 17 Αυγούστου 2013
Διήμερο παραδοσιακό πανηγύρι στο Μαυρονόρος
Το Σάββατο 17 και την Κυριακή 18 Αυγούστου 2013
Διήμερο παραδοσιακό πανηγύρι θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 17 και την Κυριακή 18 Αυγούστου στο χωριό Μαυρονόρος Πωγωνίου.
Πέμπτη 15 Αυγούστου 2013
Δεκαπενταύγουστος στο Γηρομέρι
[Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο: «ΝΕΑ των Φιλιατών»]
Της Παναγίας σήμερα και χρόνια πολλά
Παλιά αλλά και σήμερα το εορταστικό επίκεντρο της περιοχής μας γι’ αυτή την μεγάλη γιορτή ήταν και είναι το μοναστήρι του Γηρομερίου. Εκατοντάδες πιστοί συρρέουν να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγιάς, την "Σαρακοφαγωμένη" όπως την αποκαλούσαν κάποτε. Μια μικρή αναδρομή στον παλιό γιορτασμό κάνω παρακάτω, για να θυμηθούν οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι.Από το απόγευμα της παραμονής ξεκίναγε κόσμος από τα χωριά του, Φιλιάτι, Πλαίσιο, Σίδερη, Σαγιάδα, Σούβλιαση και Καστρί, Ράϊ και Σκουπίτσα και πήγαιναν με τα πόδια οι περισσότεροι στο Μοναστήρι του Γηρομερίου. Αφού προσκυνούσαν την Άγια εικόνα περιφέρονταν στους οντάδες του Μοναστηριού και προσπαθούσαν να περάσει όμορφα η βραδιά. Αν ήταν τυχεροί έβαζαν και κάτι στο στόμα τους, έβρισκαν και μια γωνιά να ξαπλώσουν το κορμί τους. Αλλά αυτά ήταν λεπτομέρειες για τους νέους του καιρού εκείνου, τους συνηθισμένους στην ημιδιατροφή και στην περιπετειώδη καθημερινότητα. Μια τέτοια παρέα νέων τότε από το Φιλιάτι είναι και η παρακάτω στην οποία μπορεί να διακρίνει κανείς τον Παναγιώτη Κόντη, τον Ευριπίδη Νέτη, τον αείμνηστο Βασίλη Μηνούση, τον Νίκο Γεωργόπουλο, τον Στασιά κ.α. όπως η δεσποινίδα της φωτογραφίας που είναι μια από τις Αγγλίδες που είχαν έρθει μέσω διεθνούς προγράμματος για να φτιάξουν τα σπίτια των Βορειοηπειρωτών (τα Εγγλέζικα).
Την άλλη μέρα, ανήμερα της Παναγίας γινόταν η Θεία Λειτουργία παρουσία πάντα του Δεσπότη, γιατί το μοναστήρι του Γηρομερίου ήταν σημαντικός θεσμός στα εκκλησιαστικά πράγματα της Θεσπρωτίας. Αφού τέλειωνε η λειτουργία εκατοντάδες προσκυνητές, κατά παρέες, έπιαναν έναν τόπο στο ρέμα του μοναστηριού που κατέβαινε από το βουνό ο οποίος ήταν γεμάτος πλατάνια και κάθονταν, σιάδι. Εκεί άνοιγαν σακούλια, έβγαιναν φαγώσιμα και κρασιά και στρώνονταν στο φαί και στο πιοτί. Κάποιοι εχούμενοι έψεναν κρέας στη σούβλα ή αγόραζαν έτοιμα ψητά από επαγγελματίες, όπως ο Γρηγόρη Λάπας κ.α. Στο νερό, στο ρέμα που πήγαζε από τον τάφο του Όσιου Νείλου του ιδρυτή του μοναστηριού, έβαζαν μέσα, κρασιά, μπύρες και καρπούζια να κρυώσουν.
Άλλοι καιροί! Σήμερα όλοι πηγαίνουν με τα ΙΧ και δεν μπορείς να στρίψεις από την πολυκοσμία...
Χρόνια Πολλά σε όλους και ιδιαίτερα σε όσες και όσους γιορτάζουν σήμερα!
Και του χρόνου με υγεία!
Τετάρτη 14 Αυγούστου 2013
Δευτέρα 12 Αυγούστου 2013
Τιμήθηκαν και φέτος στη Γλούστα οι αγώνες των 16 χωριών της Μουργκάνας!
[ Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο: Κάτοψη ]
Ο ξεσηκωμός των αγροτών της Μουργκάνας τιμήθηκε υποτονικά!
Στο φως ντοκουμέντο για τον ηγέτη της επανάστασης των 16 χωριών Χρ. Χρηστοβασίλη...
Υποτονικά(*) τιμήθηκε στο Κεφαλοχώρι Φιλιατών ο ξεσηκωμός των αγροτών της Μουργκάνας. Ενώ θα έπρεπε την εκδήλωση να την αναλάβει το κράτος, μόνο η αδελφότητα Κεφαλοχωρίου (Γλούστας) ενδιαφέρθηκε.
Το πρωί της Κυριακής τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο του αγροτικού κινήματος, που βρίσκεται στον αϊ-Δημήτρη, ενώ το βράδυ διοργανώθηκε παραδοσιακό γλέντι στο οίκημα της αδελφότητας, στην πλατεία του χωριού, στην Παλιοκούλα.
Πολύ καλή η πρωτοβουλία της αδελφότητας, αλλά τον αγροτικό
ξεσηκωμό της Μουργκάνας, οφείλει να τον αναγνωρίσει και να τον τιμήσει
πρωτίστως το ελληνικό κράτος. Είναι και τώρα απών, όπως ήταν και τα
χρόνια του ξεσηκωμού.
Επειδή το κράτος αδιαφορεί, έχει ενδιαφέρον η πρόταση του Χριστόφορου Πουλίζου: "Μήπως ο εορτασμός για το αγροτικό κίνημα των 16 χωριών της Μουργκάνας θα μπορούσε να αποτελέσει μια αφορμή και μια ευκαιρία για σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των κατοίκων της περιοχής με το να αναλαμβάνει κάθε χρόνο και ένα διαφορετικό χωριό με την αδελφότητά του να κάνουν την εκδήλωση και ένα πανηγύρι προς τιμήν των προγόνων μαςμε τη βοήθεια και την υποστήριξη της Ομοσπονδίας Μουργκάνας, ώστε να αναβαθμιστεί η συγκεκριμένη εκδήλωση και να δοθεί η ευκαιρία να συμμετέχουν ακόμα περισσότεροι κοντοχωριανοί και συμπατριώτες;".
***
Με την ευκαιρία φέρνουμε στο φως ντοκουμέντο για τον ηγέτη της επανάστασης των 16 χωριών Χρ. Χρηστοβασίλη. Όπως γράφει η εγγονή του Δροσιά Κατσίλα, ο Χρ. Χρηστοβασίλης...
Κυριακή 11 Αυγούστου 2013
Πέμπτη 8 Αυγούστου 2013
Την Κυριακή 11 Αυγούστου θα γίνουν στη Γλούστα οι εκδηλώσεις για το Αγροτικό Κίνημα της Μουργκάνας
![]() |
| φωτό: Λεωνίδας Τζάνης |
Την Κυριακή 11 Αυγούστου 2013 θα πραγματοποιηθεί στο Κεφαλοχώρι Φιλιατών
η καθιερωμένη εκδήλωση που διοργανώνει κάθε χρόνο
η Αδελφότητα Κεφαλοχωρίου (Γλούστας) Φιλιατών - Θεσπρωτίας
για τον εορτασμό μνήμης
του
"Αγροτικού Κινήματος των 16 χωριών της Μουργκάνας (1858-1930)"
Το πρωί θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο του αγροτικού κινήματος
που βρίσκεται στον Αϊ-Δημήτρη,
ενώ το βράδυ διοργανώνεται παραδοσιακό γλέντι στο οίκημα της αδελφότητας,
στην πλατεία του χωριού, στην Παλιοκούλα.
η καθιερωμένη εκδήλωση που διοργανώνει κάθε χρόνο
η Αδελφότητα Κεφαλοχωρίου (Γλούστας) Φιλιατών - Θεσπρωτίας
για τον εορτασμό μνήμης
του
"Αγροτικού Κινήματος των 16 χωριών της Μουργκάνας (1858-1930)"
Το πρωί θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο του αγροτικού κινήματος
που βρίσκεται στον Αϊ-Δημήτρη,
ενώ το βράδυ διοργανώνεται παραδοσιακό γλέντι στο οίκημα της αδελφότητας,
στην πλατεία του χωριού, στην Παλιοκούλα.
![]() |
| φωτό: Από το αρχείο της κας Σωτηρίας Μούτσου - Χίνου |
Ελάτε (το πρωί) να τιμήσουμε τους πολύχρονους και αιματηρούς αγώνες
των προγόνων μας
για ελευθερία και ανεξαρτησία απέναντι στους αγάδες του Φιλιατιού
και (το βράδυ) να γλεντήσουμε όλοι μαζί με την παραδοσιακή δημοτική ορχήστρα
του Λευτέρη Γκιώκα και του Γιώργου Κωνσταντίνου.
![]() |
| φωτό: ntagkas giorgos - το μνημείο του αγροτικού κινήματος |
Σημείωση:
Κάθε τρία χρόνια πραγματοποιείται στον ίδιο χώρο από την Ομοσπονδία Μουργκάναςμεγάλη εκδήλωση μνήμης και τιμής στους αγώνες των κατοίκων των χωριών της Μουργκάνας.
...και μια πρόχειρη σκέψη:
Μήπως ο εορτασμός για το Αγροτικό Κίνημα των 16 χωριών της Μουργκάνας θα μπορούσε να αποτελέσει μια αφορμή και μια ευκαιρία για σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των κατοίκων της περιοχής με το να αναλαμβάνει κάθε χρόνο και ένα διαφορετικό χωριό με την αδελφότητά του
να κάνουν την εκδήλωση και ένα πανηγύρι προς τιμήν των προγόνων μας
με τη βοήθεια και την υποστήριξη της Ομοσπονδίας Μουργκάνας,
ώστε να αναβαθμιστεί η συγκεκριμένη εκδήλωση και να δοθεί η ευκαιρία να συμμετέχουν
ακόμα περισσότεροι κοντοχωριανοί και συμπατριώτες;
[ΠΟΥΛΙΖΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ]
Τετάρτη 7 Αυγούστου 2013
Το αγροτικό κίνημα των χωριών της Μουργκάνας - Το δικό μας Κιλελέρ
ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ 1858 - 1930Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ 16 ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ
Δεν είναι εύκολο να καθοριστεί ακριβώς ο τόπος και ο χρόνος της έναρξης του αγώνα στα 16 χωριά. Ολόκληρη η περιοχή με το σύνολο σχεδόν των χωριών διατελούσε και πριν από το 1860 σε μια μόνιμη αντιδικία με τους αγάδες των Φιλιατών, μια αντιδικία που σε κατάλληλες εθνικές συγκυρίες έπαιρνε τη μορφή ενόπλων εξεγέρσεων ενάντια στον κατακτητή.
Την άνοιξη του 1866 ο αγώνας φτάνει στη δραματική του αποκορύφωση. Οι 16/χωρίτες, στην απόγνωσή τους, πραγματοποιούν ομαδικές πορείες διαμαρτυρίας στα πλησιέστερα διοικητικά κέντρα, στο Φιλιάτι και στα Γιάννενα, αποφασισμένοι τώρα να διεκδικήσουν με δυναμικά μέσα τα δίκαιά τους.
…Και σαν σύννεφο ξεσηκώθηκαν οι πανωχωρίτες, άρπαξαν τα γεωργικά τους εργαλεία, έφτασαν στους Φιλιάτες και τα πέταξαν στα πόδια των τουρκικών αρχών, ζητώντας τους τόπο για να ζήσουν. Οι αρχές του Φιλιατιού τους αρνήθηκαν. Τότε οι πανωχωρίτες ζήτησαν τα διαβατήριά τους για να αναχωρήσουν στο εξωτερικό. Εξωτερικό την εποχή εκείνη, ήταν και η νότια, η ελεύθερη Ελλάδα.
Αλλά και αυτό το δικαίωμα τους το αρνήθηκαν και τους είπαν: «Πηγαίνετε στα Γιάννενα να τα ζητήσετε».
Ύστερα απ’ αυτά, παρουσιάστηκαν στα Γιάννενα περίπου χίλια άτομα από τα Πανοχώρια, όπου εν σώματι πήγαν στον Άγιο Νικόλαο Κοπάνων. Από κει έστειλαν πρεσβεία (επιτροπή) στο διοικητήριο για να ζητήσουν τα διαβατήριά τους, αλλά η επιτροπή δεν έγινε δεκτή από το διοικητή των Ιωαννίνων, και μάλιστα τον ιερέα Δημήτρη Βενέτη από το Λια που ήταν μέλος της επιτροπής, τον φυλάκισαν.
Τούτο μόλις το έμαθαν οι υπόλοιποι που περίμεναν στον Άγιο Νικόλαο – λίγο έξω από τα Γιάννενα – μπήκαν εν σώματι φωνασκούντες στα Γιάννενα κι έφτασαν στο διοικητήριο όπου τους είδαν οι Τούρκοι και γρήγορα γρήγορα έβγαλαν από τη φυλακή τον παπά Δημήτρη Βενέτη. Τους είπαν δε να έρθουν την επαύριο, που θα γινόταν συμβούλιο και θα παίρνονταν κάποια απόφαση.
Αγανακτισμένοι οι πανωχωρίτεςς βγήκαν από το διοικητήριο κι έφυγαν για τα χωριά τους διότι έμαθαν ότι οι συγχωριανοί τους και οι συγγενείς τους βασανίζονταν από Τουρκαλβανούς στα πανωχώρια και από τις διοικητικές αρχές στο Φιλιάτι. Οι αγάδες είχαν μάθει για τη διαδήλωση της μεγάλης φάλαγγας από χίλια και πλέον άτομα που είχαν πάει στο διοικητήριο στα Γιάννενα, και τους βασάνιζαν τώρα ακόμη πιο άγρια με μύρια βασανιστήρια.
Κι όλα αυτά για το χατίρι των Ντεμάτων και Σεϊκάτων, αγάδων των Φιλιατών που καταδυνάστευαν την περιοχή.
Την εποχή εκείνη, υπήρχαν στα πανωχώρια, κατά τα λεγόμενα της Κερκυραϊκής εφημερίδας «Φωνή των Χωρικών», δεκαπέντε χιλιάδες ψυχές και στην απελευθέρωση το 1913 ήταν είκοσι χιλιάδες.
«Πού είστε φιλάνθρωποι Ευρωπαίοι! Χαίρου και αγάλου Λογυάρδε (πρεσβευτής της Αγγλίας στην Κωνσταντινούπολη) δια την πρόοδον της Τουρκίας! Αλλά ως αδελφοί υψώσατε φωνήν υπέρ των αθώων θυμάτων και διαρρήξατε τα ιμάτιά σας».
Εν Ιωαννίνοις 27 Απριλίου 1866
(Από ανταπόκριση της Κερκυραϊκής εφημερίδας «Φωνή των Χωρικών»)
Ο Χρήστος Χρηστοβασίλης που υπήρξε από τους ένθερμους υποστηρικτές του αγώνα των 16 χωριών της Μουργκάνας γράφει στο «χρονικόν της αρπαγής των 16 χωρίων της επαρχίας Φιλιατών – 1914»:
«Ο αγών των Δέκα Εξ χωρίων και των εξαρτημάτων αυτών επί ήμισυ σχεδόν αιώνα υπήρξεν αγών ιερός, αγών υπέρ βωμών και εστιών, αγών ελληνικώτατος, εφάμιλλος προς τους ιστορικούς αγώνας της μάρτυρος Πάργας.
Δόξα και τιμή εις τους επί τόσα έτη εγκαρτερήσαντες εις τον αγώνα τούτον και αιωνία η μνήμη των πεσόντων υπέρ αυτού».
Όμως ο ιερός αυτός αγώνας των πανωχωριτών δεν τέλειωσε με την απελευθέρωση της περιοχής το 1913, αλλά συνεχίστηκε δυστυχώς, με δικαστικούς αγώνες στην ελεύθερη πια Ελλάδα οι οποίοι και είχαν αίσιο τέλος το 1930 με τη δικαίωση των κατοίκων στους οποίους και αποδόθηκαν οι περιουσίες τους.
Ένας αγώνας που κράτησε εβδομήντα ολόκληρα χρόνια και κάλυψε τρεις περίπου γενεές 16/χωριτών.
Οι πρώτοι ηρωικοί αγωνιστές της μεγάλης πορείας στα Γιάννενα είχαν φύγει από τη ζωή. Δεν αξιώθηκαν να χαρούν την πολυπόθητη ώρα της δικαίωσης, που ήρθε αλήθεια τόσο καθυστερημένη – 17 χρόνια μετά την απελευθέρωση της πατρίδας τους από τον τουρκικό ζυγό!
Ύστερα ήρθαν τα χρόνια με τα συγκλονιστικά πολεμικά γεγονότα και την ερήμωση της περιοχής για να παραδώσουν στη λησμοσύνη τον μακρό και τραχύ εκείνο αγώνα, που στοίχισε κατατρεγμούς, δάκρυα και αίμα.
Από το βιβλίο των Νικ. Α. Σκόπα και Σπ. Λ. Χαραμόπουλου: «Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ 16 ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΦΙΛΙΑΤΩΝ» ΕΝΑ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΞΕΣΗΚΩΜΑ 1858-1930, έκδοση της Ομοσπονδίας Μουργκάνας και από το βιβλίο του Γιάννη Θ. Μούτσιου: «ΤΑ ΠΑΝΩΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ», Γιάννενα 1998]
Μπορείτε επίσης να διαβάσετε σχετικά με το αγροτικό κίνημα της Μουργκάνας:
Ο αγώνας των 16 χωριών της Μουργκάνας
Το "Κιλελέρ" της Μουργκάνας
Άϊ κατ' ανέμου κύριε Έλληνα (!) έπαρχε.
Γιατί τα Πανωχώρια της Μουργκάνας έγιναν τσιφλίκια;
Η "Άπειρος Χώρα" στις εκδηλώσεις για τον αγροτικό ξεσηκωμό
Πέμπτη 1 Αυγούστου 2013
«Πίστα αναρρίχησης στη Μουργκάνα». Όνειρο θερινής νυκτός ή μια υλοποιήσιμη πρόταση;
Κάλιο αργά, παρά ποτέ...!
Με μεγάλη μας χαρά διαβάσαμε στα "ΝΕΑ των Φιλιατών" την πρόταση του κ. Κωστάρα για τη δημιουργία αναρριχητικού πεδίου (φυσική πίστα αναρρίχησης) στα Ραϊδιά που βρίσκονται ανάμεσα από τη Λίστα και τη Γλούστα, μια περιοχή που ενδείκνυται ιδιαίτερα για το σκοπό αυτό όπως και για άλλες παρόμοιες δραστηριότητες.
Είναι μια ιδέα που είχαμε επισημάνει κι εμείς παλαιότερα, όταν και τα πράγματα από οικονομικής άποψης ήταν πολύ καλύτερα απ' ότι σήμερα. Παρόλα αυτά, έστω και με τις σημερινές οικονομικές δυσκολίες που υπάρχουν, η πρόταση αυτή είναι πολύ καλή (και πραγματοποιήσιμη!) αλλά δεν θα πρέπει να ειδωθεί ευκαιριακά και αποσπασματικά.
Η περιοχή της Μουργκάνας είναι μια παρθένα ακόμη περιοχή που οι δυνατότητες που έχει για τουριστική ανάπτυξη είναι ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ.
Θα πρέπει όμως να γίνει μια εμπεριστατωμένη και σωστή μελέτη και να γίνουν ολοκληρωμένες και συνδυαστικές προτάσεις που θα μπορέσουν να φέρουν ανάπτυξη (αυτή την πολυπόθητη και ταλαιπωρημένη λέξη που επιτέλους πρέπει να γίνει πραγματικότητα!) και να δώσει ώθηση σ' αυτή την ακριτική περιοχή με τις τόσες ομορφιές και τις πολλές δυνατότητες.
Ο θρησκευτικός τουρισμός, ο οικολογικός και περιπατητικός τουρισμός, οι ορειβατικές και εναλλακτικές αθλητικές δραστηριότητες (αναρρίχηση, αλεξίπτωτα πλαγιάς, ιππασία βουνού, μηχανοκίνητος αθλητισμός, ποδηλασία κλπ) καθώς και δραστηριότητες σχετιζόμενες με τα ποτάμια της περιοχής είναι μερικές από τις πολλές ιδέες που μπορούν να υλοποιηθούν και να βοηθήσουν ώστε να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να δώσουν κίνητρα για επιστροφή των νέων -και των μεγαλύτερων - στα χωριά της Μουργκάνας.
Όλα αυτά με την προϋπόθεση πως θα βελτιωθεί ολόκληρο το οδικό δίκτυο της περιοχής και θα επιδιωχθεί με κάθε τρόπο η ένωση της Μουργκάνας με την Εγνατία και την Ιόνια οδό, γιατί ανάπτυξη χωρίς οδικό δίκτυο ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ.
Δημοτικός Σύμβουλος
Ταχ. Δ/νση : 46 300 – Σαγιάδα
Ε-mail : stavrosgr13@gmail.com
Τηλ.: 2665-021097 & 6974045346
Fax:2665-021083 & 2664-051923
Θέμα: «Αναρριχητικό Πεδίο στην περιοχή Τ.Κ Λίστας»
Σε πολλές περιοχές της χώρας μας άλλοτε με ιδιωτική πρωτοβουλία και άλλοτε με πρωτοβουλία των τοπικών αρχών έχουν δημιουργηθεί και οργανωθεί αναρριχητικά πεδία τα οποία, εκτός από χώρο άθλησης για όσους ασχολούνται με το άθλημα αυτό, αποτελούν και εναλλακτικές μορφές τουρισμού και με την κατάλληλη ενημέρωση μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης επισκεπτών.
Τέτοια πεδία έχουν δημιουργηθεί στις περιοχές Εύβοιας (Χιλιαδού, Λίμνη), Αττικής (Αχαρνών, Μαυροσουβάλα, Βραχόκηπος, Ιερά Οδός, Σέσι Υμηττού, Χώνη), Καβάλας (Νέστου ποταμού, Κρανοχώρι, Ρέμβη Ηρακλείτσας, Πετροπηγή), Τρικάλων (Μετέωρα, Μουζάκι, Πύλη), Κωφοί Μαγνησίας, Πλακιάς Ρεθύμνου, Λαγκάδα Ταϋγέτου, Βαράσοβα Πατρών, Βόλακας Τήνου, Γκιούλα Θάσου, Ναύπλιο, Κάβο Μαλιάς, Τήνος, Κάλυμνος.
Στην περιοχή του δήμου μας κατάλληλος χώρος για την δημιουργία τέτοιου πεδίου έχει εντοπισθεί στη θέση «Ραϊδιό ή Ραδιό» της τοπικής κοινότητας Λίστας. Ο χώρος αυτός είναι κατάλληλος και αν διαμορφωθεί κατάλληλα μπορεί να αποτελέσει χώρο εκπαίδευσης για την Ελληνική Ομάδας Διάσωσης (παράρτημα Θεσπρωτίας), χώρος προσέλκυσης αθλητών οι οποίοι ασχολούνται με το άθλημα αυτό αλλά και επίσκεψης θεατών από την ευρύτερη περιοχή του νομού μας αλλά και της πόλης των Ιωαννίνων από τα οποία απέχει 50-60 περίπου λεπτά.
Τα έξοδα τα οποία απαιτούνται για την προμήθεια των υλικών και την κατάλληλη διαμόρφωση και σηματοδότηση του χώρου δεν ξεπερνούν τις 2.000 με 3.000 ευρώ αφού την απαραίτητη εργασία και τεχνογνωσία θα την συνεισφέρουν τα μέλη της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης.
Ο δήμος θα πρέπει να δει την περίπτωση αυτή ως μια μορφή εναλλακτικού τουρισμού και να συμβάλει στην ολοκλήρωσή της. Οι αναμενόμενοι επισκέπτες θα αναζωογονήσουν την περιοχή η οποία διαθέτει τη σχετική υποδομή σε ξενώνες (Λιάς, Καλλιθέα, Κεραμίτσα) και εστιατόρια (Λίστα, Λεπτοκαριά, Κεραμίτσα) για να φιλοξενήσει τους ενδιαφερόμενους και είναι πανέμορφη από πλευράς φυσικού πλούτου.
Για την χρήση του χώρου θα απαιτηθεί ένα τοπογραφικό της περιοχής για να διαπιστωθεί σε ποιόν ανήκει ο χώρος και στην συνέχεια η υποβολή αιτήματος στην αρμόδια υπηρεσία, αν απαιτείται, για την παραχώρηση χρήσης και τη διαμόρφωση του χώρου.
Τα δέκα καλύτερα αναρριχητικά πεδία σε όλη την Ελλάδα αναφέρονται στο δημοσίευμα που σας επισυνάπτω στην παρούσα επιστολή. Σχετική ειδησεογραφία μπορεί να αναζητηθεί με ευκολία στο διαδίκτυο.
Η παρούσα παρακαλώ όπως ανακοινωθεί στην επόμενη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου προς συζήτηση και ενημέρωση του σώματος καθώς και ως θέμα προς συζήτηση και λήψη απόφασης στα αρμόδια προς τούτο όργανα του δήμου.
Για τα αναφερθέντα, ανεξάρτητα από το αν συζητηθούν στο δημοτικό συμβούλιο, παρακαλώ όπως μου αποσταλεί και έγγραφη απάντηση η οποία θα μου χρησιμεύσει προκειμένου να παρακολουθήσω τα τεκταινόμενα και να ενημερώσω τους δημότες οι οποίοι ενδιαφέρονται άμεσα.
Πρωτοκολλημένο αντίγραφο της παρούσας επιθυμώ να μου αποσταλεί στην παραπάνω διεύθυνση διαμονής.
Με εκτίμηση
Σταύρος Κωστάρας
Δημοτικός Σύμβουλος
Με μεγάλη μας χαρά διαβάσαμε στα "ΝΕΑ των Φιλιατών" την πρόταση του κ. Κωστάρα για τη δημιουργία αναρριχητικού πεδίου (φυσική πίστα αναρρίχησης) στα Ραϊδιά που βρίσκονται ανάμεσα από τη Λίστα και τη Γλούστα, μια περιοχή που ενδείκνυται ιδιαίτερα για το σκοπό αυτό όπως και για άλλες παρόμοιες δραστηριότητες.
Είναι μια ιδέα που είχαμε επισημάνει κι εμείς παλαιότερα, όταν και τα πράγματα από οικονομικής άποψης ήταν πολύ καλύτερα απ' ότι σήμερα. Παρόλα αυτά, έστω και με τις σημερινές οικονομικές δυσκολίες που υπάρχουν, η πρόταση αυτή είναι πολύ καλή (και πραγματοποιήσιμη!) αλλά δεν θα πρέπει να ειδωθεί ευκαιριακά και αποσπασματικά.
Η περιοχή της Μουργκάνας είναι μια παρθένα ακόμη περιοχή που οι δυνατότητες που έχει για τουριστική ανάπτυξη είναι ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ.
Θα πρέπει όμως να γίνει μια εμπεριστατωμένη και σωστή μελέτη και να γίνουν ολοκληρωμένες και συνδυαστικές προτάσεις που θα μπορέσουν να φέρουν ανάπτυξη (αυτή την πολυπόθητη και ταλαιπωρημένη λέξη που επιτέλους πρέπει να γίνει πραγματικότητα!) και να δώσει ώθηση σ' αυτή την ακριτική περιοχή με τις τόσες ομορφιές και τις πολλές δυνατότητες.
Ο θρησκευτικός τουρισμός, ο οικολογικός και περιπατητικός τουρισμός, οι ορειβατικές και εναλλακτικές αθλητικές δραστηριότητες (αναρρίχηση, αλεξίπτωτα πλαγιάς, ιππασία βουνού, μηχανοκίνητος αθλητισμός, ποδηλασία κλπ) καθώς και δραστηριότητες σχετιζόμενες με τα ποτάμια της περιοχής είναι μερικές από τις πολλές ιδέες που μπορούν να υλοποιηθούν και να βοηθήσουν ώστε να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να δώσουν κίνητρα για επιστροφή των νέων -και των μεγαλύτερων - στα χωριά της Μουργκάνας.
Όλα αυτά με την προϋπόθεση πως θα βελτιωθεί ολόκληρο το οδικό δίκτυο της περιοχής και θα επιδιωχθεί με κάθε τρόπο η ένωση της Μουργκάνας με την Εγνατία και την Ιόνια οδό, γιατί ανάπτυξη χωρίς οδικό δίκτυο ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ.
Όνειρο απατηλό ή όνειρο θερινής νυκτός;
Τίποτα από τα δύο.
Μια εφικτή και υλοποιήσιμη πρόταση που με σωστή μελέτη, σχεδιασμό και διάλογο με τους τοπικούς φορείς και την τοπική κοινωνία θα μπορούσε να δώσει ό,τι χρειάζεται και ό,τι δεν δόθηκε τόσα χρόνια στην πανέμορφη και αδικημένη αυτή ακριτική περιοχή της Μουργκάνας αλλά και στην ευρύτερη περιοχή των Φιλιατών και της Θεσπρωτίας.
Πουλίζος Χριστόφορος
![]() |
| φωτό: ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΠΟΥΛΙΖΟΣ |
Με την ευχή τέτοιες προτάσεις να τύχουν «ανοιχτών μυαλών» και «ευήκοων
ώτων» αναδημοσιεύουμε και προσυπογράφουμε την πρόταση του κ. Κωστάρα:
Αναρριχητικό Πεδίο στην περιοχή Τ.Κ Λίστας
Κωστάρας Σταύρος
Δημοτικός Σύμβουλος
Ταχ. Δ/νση : 46 300 – Σαγιάδα
Ε-mail : stavrosgr13@gmail.com
Τηλ.: 2665-021097 & 6974045346
Fax:2665-021083 & 2664-051923
Σαγιάδα 04 Ιουλ 2013
Αύξων Αριθ. ……9
ΠΡΟΣ: Δήμο Φιλιατών
Τ.Κ 46300 – Φιλιάτες
Ε-mail : info@filiates.gr
FAX 2664022989
Θέμα: «Αναρριχητικό Πεδίο στην περιοχή Τ.Κ Λίστας»
Σε πολλές περιοχές της χώρας μας άλλοτε με ιδιωτική πρωτοβουλία και άλλοτε με πρωτοβουλία των τοπικών αρχών έχουν δημιουργηθεί και οργανωθεί αναρριχητικά πεδία τα οποία, εκτός από χώρο άθλησης για όσους ασχολούνται με το άθλημα αυτό, αποτελούν και εναλλακτικές μορφές τουρισμού και με την κατάλληλη ενημέρωση μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης επισκεπτών.
Τέτοια πεδία έχουν δημιουργηθεί στις περιοχές Εύβοιας (Χιλιαδού, Λίμνη), Αττικής (Αχαρνών, Μαυροσουβάλα, Βραχόκηπος, Ιερά Οδός, Σέσι Υμηττού, Χώνη), Καβάλας (Νέστου ποταμού, Κρανοχώρι, Ρέμβη Ηρακλείτσας, Πετροπηγή), Τρικάλων (Μετέωρα, Μουζάκι, Πύλη), Κωφοί Μαγνησίας, Πλακιάς Ρεθύμνου, Λαγκάδα Ταϋγέτου, Βαράσοβα Πατρών, Βόλακας Τήνου, Γκιούλα Θάσου, Ναύπλιο, Κάβο Μαλιάς, Τήνος, Κάλυμνος.
Στην περιοχή του δήμου μας κατάλληλος χώρος για την δημιουργία τέτοιου πεδίου έχει εντοπισθεί στη θέση «Ραϊδιό ή Ραδιό» της τοπικής κοινότητας Λίστας. Ο χώρος αυτός είναι κατάλληλος και αν διαμορφωθεί κατάλληλα μπορεί να αποτελέσει χώρο εκπαίδευσης για την Ελληνική Ομάδας Διάσωσης (παράρτημα Θεσπρωτίας), χώρος προσέλκυσης αθλητών οι οποίοι ασχολούνται με το άθλημα αυτό αλλά και επίσκεψης θεατών από την ευρύτερη περιοχή του νομού μας αλλά και της πόλης των Ιωαννίνων από τα οποία απέχει 50-60 περίπου λεπτά.
Τα έξοδα τα οποία απαιτούνται για την προμήθεια των υλικών και την κατάλληλη διαμόρφωση και σηματοδότηση του χώρου δεν ξεπερνούν τις 2.000 με 3.000 ευρώ αφού την απαραίτητη εργασία και τεχνογνωσία θα την συνεισφέρουν τα μέλη της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης.
Ο δήμος θα πρέπει να δει την περίπτωση αυτή ως μια μορφή εναλλακτικού τουρισμού και να συμβάλει στην ολοκλήρωσή της. Οι αναμενόμενοι επισκέπτες θα αναζωογονήσουν την περιοχή η οποία διαθέτει τη σχετική υποδομή σε ξενώνες (Λιάς, Καλλιθέα, Κεραμίτσα) και εστιατόρια (Λίστα, Λεπτοκαριά, Κεραμίτσα) για να φιλοξενήσει τους ενδιαφερόμενους και είναι πανέμορφη από πλευράς φυσικού πλούτου.
Για την χρήση του χώρου θα απαιτηθεί ένα τοπογραφικό της περιοχής για να διαπιστωθεί σε ποιόν ανήκει ο χώρος και στην συνέχεια η υποβολή αιτήματος στην αρμόδια υπηρεσία, αν απαιτείται, για την παραχώρηση χρήσης και τη διαμόρφωση του χώρου.
Τα δέκα καλύτερα αναρριχητικά πεδία σε όλη την Ελλάδα αναφέρονται στο δημοσίευμα που σας επισυνάπτω στην παρούσα επιστολή. Σχετική ειδησεογραφία μπορεί να αναζητηθεί με ευκολία στο διαδίκτυο.
Η παρούσα παρακαλώ όπως ανακοινωθεί στην επόμενη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου προς συζήτηση και ενημέρωση του σώματος καθώς και ως θέμα προς συζήτηση και λήψη απόφασης στα αρμόδια προς τούτο όργανα του δήμου.
Για τα αναφερθέντα, ανεξάρτητα από το αν συζητηθούν στο δημοτικό συμβούλιο, παρακαλώ όπως μου αποσταλεί και έγγραφη απάντηση η οποία θα μου χρησιμεύσει προκειμένου να παρακολουθήσω τα τεκταινόμενα και να ενημερώσω τους δημότες οι οποίοι ενδιαφέρονται άμεσα.
Πρωτοκολλημένο αντίγραφο της παρούσας επιθυμώ να μου αποσταλεί στην παραπάνω διεύθυνση διαμονής.
Με εκτίμηση
Σταύρος Κωστάρας
Δημοτικός Σύμβουλος
Τρίτη 23 Ιουλίου 2013
Σάββατο 3 Αυγούστου 2013 - Το Πολυφωνικό Καραβάνι θα ταξιδέψει στη Μουργκάνα!
ΣΑΒΒΑΤΟ 3 Αυγούστου 2013:
3 μμ, Λαγγάβιτσα πηγές Καλαμά, Εργαστήρι Πολυφωνίας
5 μμ, Βαβούρι Μουργκάνας, συλλογική επιτόπια καταγραφή
8 μμ, Τσαμαντάς, πολυφωνική βραδιά
Το
Πολυφωνικό Καραβάνι είναι ο μόνος πραγματικά διασυνοριακός πολιτιστικός
θεσμός της Ελλάδας, με εκδηλώσεις κάθε χρόνο σε τέσσερις χώρες (Ελλάδα,
Αλβανία, Βουλγαρία, Ιταλία). Είναι ο μόνος διαπεριφερειακός
πολιτιστικός θεσμός (Ήπειρος, Μεκεδονία, Θεσσαλία). Είναι ο μόνος
πολιτιστικός θεσμός της παραμεθόριας Ηπείρου. Είναι ο μόνος πολιτιστικός
θεσμός με εκδηλώσεις κάθε χρόνο σε τρεις διαφορετικές ελληνόφωνες
περιοχές εκτός των συνόρων (Βόρεια Ήπειρος, Απουλία, Καλαβρία). Είναι ο
μόνος διαβαλκανικός πολιτιστικός θεσμός με συνέχεια στο χρόνο. Είναι ο
πολιτιστικός θεσμός με τη μεγαλύτερη γεωγραφική εξάπλωση και διασπορά
εκδηλώσεων, από τη Φιλιππούπολη της
Βουλγαρίας ως τις Συρακούσες της Σικελίας! Δεν είναι, όμως, ο μόνος
πολιτιστικός θεσμός που πορεύεται χωρίς καμία στήριξη από το Υπουργείο
το λεγόμενο Πολιτισμού, εδώ και δέκα ολόκληρα χρόνια.
3 μμ, Λαγγάβιτσα πηγές Καλαμά, Εργαστήρι Πολυφωνίας
5 μμ, Βαβούρι Μουργκάνας, συλλογική επιτόπια καταγραφή
8 μμ, Τσαμαντάς, πολυφωνική βραδιά
ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ 2013
Το
Πολυφωνικό Καραβάνι είναι ο μόνος πραγματικά διασυνοριακός πολιτιστικός
θεσμός της Ελλάδας, με εκδηλώσεις κάθε χρόνο σε τέσσερις χώρες (Ελλάδα,
Αλβανία, Βουλγαρία, Ιταλία). Είναι ο μόνος διαπεριφερειακός
πολιτιστικός θεσμός (Ήπειρος, Μεκεδονία, Θεσσαλία). Είναι ο μόνος
πολιτιστικός θεσμός της παραμεθόριας Ηπείρου. Είναι ο μόνος πολιτιστικός
θεσμός με εκδηλώσεις κάθε χρόνο σε τρεις διαφορετικές ελληνόφωνες
περιοχές εκτός των συνόρων (Βόρεια Ήπειρος, Απουλία, Καλαβρία). Είναι ο
μόνος διαβαλκανικός πολιτιστικός θεσμός με συνέχεια στο χρόνο. Είναι ο
πολιτιστικός θεσμός με τη μεγαλύτερη γεωγραφική εξάπλωση και διασπορά
εκδηλώσεων, από τη Φιλιππούπολη της
Βουλγαρίας ως τις Συρακούσες της Σικελίας! Δεν είναι, όμως, ο μόνος
πολιτιστικός θεσμός που πορεύεται χωρίς καμία στήριξη από το Υπουργείο
το λεγόμενο Πολιτισμού, εδώ και δέκα ολόκληρα χρόνια.
Η απουσία
κρατικής χρηματοδότησης δεν είναι για εμάς άλλοθι απραξίας και
ματαίωσης εκδηλώσεων. Απεναντίας, είναι το κίνητρο ακόμα μεγαλύτερης
επιμονής στο όραμά μας, στο στόχο μας, να συμβάλουμε στη διάδοση, την
προβολή και τη διάσωση της πολυφωνικής κληρονομιάς σε μια εποχή οριακή
για την επιβίωσή της, σε μια εποχή κατακερματισμού της κοινωνικής της
βάσης στους γενέθλιους τόπους της, σε μια εποχή εξατομίκευσης. Να
προλάβουμε τη σκυτάλη πριν πέσει και ταφεί, μαζί με τους ύστατους
αυθεντικούς ερμηνευτές, να συμβάλουμε να περάσει σε νεότερους ιχνηλάτες,
δοκιμάζοντας μέλλοντες διαρκείας. Το Καραβάνι πορεύεται με αποκλειστικό
καύσιμο το πιο ανόθευτο, τον ιδρώτα και το αίμα των ανθρώπων του, την
αφιέρωσή τους σε μια τόσο δύσκολη, απαγορευτική εποχή. Κι είναι για αυτό
που το ταξίδι του διαρκώς μεγαλώνει, σπρώχνοντας διαρκώς πιο πέρα τον
ορίζοντά του...
Δευτέρα 22 Ιουλίου 2013
«Οι ακρίτες και οι ...αγύρτες»!
Οι ακρίτες και οι αγύρτες. ( του Χρίστου Τούμπουρου ).
(Τα ακριτικά-ηπειρώτικα χωριά «πέθαναν». Μας λείπουν όμως οι παπάδες…)
Γράφει
ο Χρίστος Α. Τούμπουρος
Και τα δέντρα
είπαν: «Μόνα στον όλεθρο
θ’ απομείνουμε
εμείς σκλαβωμένα;»
Κ’ οι φωλιές των
πουλιών αποκρίθηκαν:
«Όχι μόνα▪ μαζί σας
κ’ εμείς»
Ίσα που δεν τον «έφαγαν»
-κεκράχτες και υπηρέτες- εκείνον τον φουκαρά το δάσκαλό μου, όταν στα μέσα της
δεκαετίας του ’60, οπωσδήποτε προ χούντας, διατύπωσε ενώπιον εκπροσώπων της
Αρχής και ιδιαίτερα ενώπιον του Ταγματάρχη των Τ.Ε.Α. την άποψη, ότι η
μετανάστευση είναι αληθινή κατάρα! Μέχρι «άπατρι» τον είπε, εκείνος ο ανεκδιήγητος
Ταγματάρχης, «η παρουσία του συνιστά δημόσιο κίνδυνο», «απεργάζεται δημοσίας
συμφοράς» κλπ. Ανήκουστα πράγματα! Αυτός, αν και μικρός το δέμας ύψωσε ανάστημα
και -αυτό τον ενδιέφερε- κατάφερε να αποδείξει, σε μας τους μαθητές του, ότι έχει δίκιο.
Πέρασαν τα χρόνια, παιδί
κι εγώ της εσωτερικής μετανάστευσης, γεύτηκα τα καλά της.
Από τη μια μεριά: «Ποτέ
άλλοτε οι στέγες των σπιτιών των ανθρώπων δεν ήταν τόσο κοντά η μία στην άλλη,
όσο είναι σήμερα. Και ποτέ άλλοτε οι καρδιές των ανθρώπων δεν ήταν τόσο μακριά
η μία από την άλλη, όσο είναι σήμερα». Αντώνης Σαμαράκης.
Κι από την άλλη:
«Έμ’ναν
έρ’μα τα χωριά, ψ’χούλα δεν υπάρχ’!
Μέσος όρος ζωής στα ηπειρώτικα χωριά πάνω από
εβδομήντα.
Ανάθεμά σε, ξενιτιά, με τα φαρμάκια πόχεις.»
Ανάθεμά σε, ξενιτιά, με τα φαρμάκια πόχεις.»
Καταριόμουν την εσωτερική και εξωτερική
μετανάστευση, που έφεραν την ερημιά, την οπισθοδρόμηση και τον αφανισμό της
ελληνικής υπαίθρου και ντρεπόμουν, αληθινά ντρεπόμουν, να κοιτάξω στα μάτια
τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Ένιωθα πάντοτε ένοχος απέναντί τους!
(Ποιος/α θα απολογηθεί ενώπιόν τους;)
▪▪▪
Αυτά, λίγο πολύ, συμβαίνουν σε όλα τα χωριά της Ηπείρου!
Εξαιρούνται τα παραμεθόρια χωριά. Εκεί γίνεται το «έλα να δεις!»
Δεν μιλάμε για
ερήμωση. Αρμαγεδδών…
(Σφυρίζοντας
ανάμεσα στις πέτρες και τους βράχους, ο άνεμος μοιρολογεί το ρήμαγμα του τόπου.
Μόνο τα πυκνά δάση έμειναν στη θέση τους, ξεχασμένα και αδούλωτα. Κάτω απ’ το φουντωμένο φύλλωμα ολόκληρος
κόσμος πεταλούδες, μαμούνια και μέλισσες κάθε λογής ζωντανά. Χαίρονται ανενόχλητα τα μυρωδάτα
αγριολούλουδα.
Άπλαστο
αναρχικό το βλαστομάνημα στη φύση, που μαρτυρεί το ρήμαγμα της περιοχής)
Χωρίς καμιά υπερβολή και χωρίς καμιά διάθεση λυρικότητας, ο επισκέπτης στα παραμεθόρια χωριά της Ηπείρου, έτσι θα απέδιδε την κατάσταση:
Νιώθω, σε κάθε βήμα μου χαράς ή λύπης
χτύπο.
Πολλά, πολλά αλλάξανε απ’ τον καιρό
που λείπω.
Για όσους γνώρισα ρωτώ μού δείχνουνε
το χώμα.
Αχ! Μια μονάχα, τη σκλαβιά βρήκα να ζη
ακόμα.
Και ο καθένας ας ορίσει τη σκλαβιά.
Είναι αλήθεια ότι παρά τις μεγάλες εκτάσεις βοσκοτόπων που προσφέρονται
σ’ αυτές τις περιοχές, η ανάπτυξη της κτηνοτροφίας εμποδίζεται από την έλλειψη
υποδομής, που θα βελτίωνε την αποτελεσματικότητα των βοσκοτόπων (δρόμοι
προσπέλασης, στέγαστρα, δεξαμενές νερού κλπ.). Η κατάσταση επιδεινώνεται,
ασφαλώς, γιατί λείπουν τα αναγκαία αρδευτικά έργα, που θα οδηγούσαν στην
ανάπτυξη της γεωργίας με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που υπάρχουν και με τη
μείωση του κόστους. Ζητάω πολλά;
Κι όλα αυτά να είχαν γίνει, η
περιπέτεια των κτηνοτρόφων και όσα έγιναν και γίνονται με τη «ΔΩΔΩΝΗ»,
απόδιωξαν ουσιαστικά τους κτηνοτρόφους.
Τι, να κάνουν και τι να παράγουν και πού,
πλέον, να διαθέσουν το προϊόν τους…
Όσον αφορά την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη γνωστό είναι πως η λειτουργία
των Κέντρων Υγείας είναι υποβαθμισμένη, λόγω έλλειψης ικανού αριθμού όχι
ειδικευμένων, αλλά αγροτικών γιατρών και
παραϊατρικού προσωπικού. Ενώ για τη μετακίνηση των ασθενών δεν υπάρχουν παρά
ελάχιστα ασθενοφόρα αυτοκίνητα, που, ασφαλώς, δεν επαρκούν για την εξυπηρέτηση
των κατοίκων των περιφερειών. Αν αρρωστήσει κάποιος, «θα πάει σαν το σκλι στ’
αμπέλ’». Να πούμε και για τα σχολεία; Ένα, ένα κλείνουν. Ταχυδρομεία και
δημόσιες υπηρεσίες κι αυτές «έφυγαν» απ’ τα χωριά. Τα πάντα πήραν τη μορφή εμπορικού
προϊόντος. Κι αφού δεν «βγαίνει
κέρδος», τα κλείνουμε…
Οι ακριτικές ηπειρώτικες περιοχές «βιώνουν» έναν πρωτόγνωρο
αποκλεισμό! Κι όλα αυτά στο βωμό -βεβαίως- των περικοπών και της γενικότερης
εξοικονόμησης πόρων, που έχει ξεκινήσει εδώ και κάμποσα χρόνια.
Είναι χαρακτηριστικό, ότι και οι λιγοστοί κάτοικοι, ηλικιωμένοι κυρίως, που έχουν απομείνει στα χωριά, τελικά αναγκάζονται να φύγουν για τις πόλεις και να μείνουν στα παιδιά τους.
Τα σπίτια «σφραγίζονται» και μένουν κλειστά για μεγάλο διάστημα. Ακόμη και τώρα το καλοκαίρι, μπορεί κάποιοι απόδημοι να έχουν επιστρέψει (για λίγο), όμως τα περισσότερα σπίτια παραμένουν κλειστά και «σε πολλούς δρόμους χωριών, θεωρείται είδηση, εάν περάσει κάποιος με τα πόδια ή με το αυτοκίνητο!»
Είναι χαρακτηριστικό, ότι και οι λιγοστοί κάτοικοι, ηλικιωμένοι κυρίως, που έχουν απομείνει στα χωριά, τελικά αναγκάζονται να φύγουν για τις πόλεις και να μείνουν στα παιδιά τους.
Τα σπίτια «σφραγίζονται» και μένουν κλειστά για μεγάλο διάστημα. Ακόμη και τώρα το καλοκαίρι, μπορεί κάποιοι απόδημοι να έχουν επιστρέψει (για λίγο), όμως τα περισσότερα σπίτια παραμένουν κλειστά και «σε πολλούς δρόμους χωριών, θεωρείται είδηση, εάν περάσει κάποιος με τα πόδια ή με το αυτοκίνητο!»
Όσοι σκέπτονταν να πάνε
για διακοπές στα χωριά τους, αναγκαστικά άλλαξαν γνώμη!
«Γέμισε ο τόπος» από Μάριαν Κόλα και Ιλίρ Κούπα.
Ερήμωσαν και από …ιερείς τα ορεινά χωριά της
Ηπείρου!
Φωνή
αγωνίας, απελπισίας «έβγαλε» ο Δήμαρχος
Πωγωνίου κ. Κώστας Καψάλης, μιλώντας σε
δημοσιογράφους.
(ο Δήμαρχος Πωγωνίου κ. Κώστας Καψάλης)
«Χάθηκε το αίσθημα της ασφάλειας. Ο κόσμος δεν έχει κουράγιο. Τα
τελευταία χρόνια έκλεισαν τα στρατιωτικά φυλάκια και οι αστυνομικοί σταθμοί,
που λειτουργούσαν στο Καλπάκι, το Κεφαλόβρυσο, τα Δολιανά, τα Κτίσματα, τον
Παρακάλαμο και την Πωγωνιανή. Σήμερα, υπάρχει ένα αστυνομικό τμήμα στο Δελβινάκι,
που δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις μεγάλες ανάγκες της περιοχής μας.
Οι συνοριοφύλακες, που διορίστηκαν με σκοπό να περιπολούν στα σύνορα,
έχουν αποσπαστεί κάποιοι στα Γιάννενα για ανάγκες της Υπηρεσίας και οι άλλοι
στον Έβρο. Η περιοχή δεν έχει την αστυνομική δύναμη που θα έπρεπε και
χρειάζεται. Ένα μεγάλο θέμα είναι το γεγονός ότι τα αυτοκίνητα της αστυνομίας
είναι ασυντήρητα. Πολλές φορές, εμείς ως Δήμος, συνδράμαμε οικονομικά για να
συντηρηθούν, ώστε να περιπολούν και να νιώθουμε μια σχετική ασφάλεια».
ΤΟ
ΕΠΙΜΥΘΙΟ
Τα Ηπειρώτικα χωριά έσβησαν, οι
κάτοικοι φεύγουν ένας ένας, οι απόδημοι φοβούνται ακόμα και διακοπές να πάνε,
γιατί αλωμανίζουν οι κακοποιοί. Το μόνο που μπορεί κάποιος να πεί είναι ότι
κάποιοι φταίνε: Όσοι φταίνε, καλό είναι
να απολογηθούν.
ΑΠΟΛΟΓΗΘΕΙΤΕ ΣΙΑΤΑΝΑΡΕΟΙ
Σ’ αυτή την Ηπειρώτισσα, την αγία
και λεβέντισσα μάνα, που καβάλ’σε τη
φτώχεια, την ορφάνια και την ξενιτιά.
Κι αμπήδ’σε βάσανα, πίκρες και στενοχώριες,
και τώρα απόμεινε μόνη της,
στα «πεθαμένα» ηπειρώτικα χωριά.
Σ’ αυτή την ηρωίδα που πάλαιψε και νίκησε τον ΦΑΣΙΣΜΟ και τον έστ’λε στα γκρεμοτσακίδια...
( Οι βόμβες «πέφτουν» στα βουνά της
Ηπείρου)
Που πίστεψε στον τόπο της -την Ήπειρο-
και τώρα τη διώχνετε απ’ αυτόν.
Σ’ αυτή την Ηπειρώτισσα που μεγάλωσε τη φαμπλιά της
με αξιοπρέπεια - ήθος
και φιλότιμο
Που το πλατύ
σαν ήλιος χαμόγελό της και η φεγγαροστόλιστη ματιά της,
δεν μπορεί να συγκριθεί με όλο το χρυσάφι του ντουνιά.
δεν μπορεί να συγκριθεί με όλο το χρυσάφι του ντουνιά.
ΑΠΟΛΟΓΗΘΕΙΤΕ
Σ’ αυτές τις Ηπειρώτισσες
Π(ου)τσαρίνες – Λιονταρίνες,
που στα πετρωμένα ηπειρώτικα χωριά κράτησαν την Ελλάδα ζαλίκα
στην κυρτωμένη ράχη τους.
που στα πετρωμένα ηπειρώτικα χωριά κράτησαν την Ελλάδα ζαλίκα
στην κυρτωμένη ράχη τους.
Σιωπάτε και κρυβόσαστε…
ΓΙΑΤΙ, ΑΠΛΑ, ΔΕΝ ΕΧΕΤΕ ΖΙΟΥΜΠΕΡΕΚΙΑ…
«Πότε θα ανθίσουνε τούτοι οι τόποι;
Πότε θα έρθουν καινούργιοι άνθρωποι,
να συνοδεύσουνε τη βλακεία
στην τελευταία της κατοικία;»
Γεώργιος Σεφέρης
Από το ιστολόγιο: http://romiazirou.blogspot.gr
«Πότε θα ανθίσουνε τούτοι οι τόποι;
Πότε θα έρθουν καινούργιοι άνθρωποι,
να συνοδεύσουνε τη βλακεία
στην τελευταία της κατοικία;»
Γεώργιος Σεφέρης
Από το ιστολόγιο: http://romiazirou.blogspot.gr
Κυριακή 21 Ιουλίου 2013
Σάββατο 20 Ιουλίου 2013
Τ' Αϊ Λιώς στον Κεφαλόβρυσο
Στον Κεφαλόβρυσο, στη "μάνα του νερού", σε ένα από τα πιο όμορφα και πολυφωτογραφημένα μέρη της Μουργκάνας γίνεται κάθε χρόνο το ημερήσιο πανηγύρι του προφήτη Ηλία.
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα και καλύτερα πανηγύρια της περιοχής και όσοι μπορέσουν να βρεθούν στο καταπληκτικό αυτό μέρος δίπλα στο ποτάμι, κάτω από τα δασιά τα πλατάνια θα απολαύσουν σίγουρα μια αξέχαστη εμπειρία.
Τώρα, γιατί ένα τόσο όμορφο μέρος έχει μείνει εντελώς ανεκμετάλλευτο όλα αυτά τα χρόνια είναι απορίας άξιον, αλλά είναι ένα θέμα που θα το θέσουμε, και πάλι, κάποια άλλη στιγμή.
Κεφαλόβρυσο / Λαγκάβιτσα, 20 Ιουλίου 1960.
Εικόνες από μια άλλη εποχή, μισό αιώνα πριν, τότε που κάθε οικογένεια μαζεμένη γύρω από μια απλωμένη κουρελού, κάτω από τα ψηλά πλατάνια, έχοντας φέρει από το σπίτι φαγητά και πίτες, πίνοντας αναψυκτικά και μπύρες που ήταν παγωμένα στο βαρέλι με τον πάγο, με καρπούζια και πεπόνια που δροσίζονταν στα γάργαρα νερά των πηγών της Λαγκάβιτσας, γιόρταζε και διασκέδαζε στο πανηγύρι του Αϊ-Λιά. Και μεις μικρά παιδιά να τριγυρίζουμε στους πάγκους των μικροπωλητών, χαζεύοντας τα παιχνίδια και τα γλυκίσματα που ήταν απλωμένα μπροστά μας.
Αναμνήσεις και νοσταλγία... από τα χρόνια που ο κόσμος, με πολύ λίγα υλικά αγαθά, ζούσε πραγματικά τις στιγμές, διασκέδαζε ουσιατικά και χαίρονταν με κάθε ευκαιρία! Τώρα, στην εποχή της αφθονίας, δυστυχώς τα πράγματα άλλαξαν. Προς το καλύτερο; Ποιος ξέρει..
Και ανάμεσα σε όλα αυτά η ανάμνηση που χαράχτηκε για πάντα στη μνήμη μου:
Σάββατο, 20 Ιουλίου 1974. Στο πανηγύρι του Αϊ-Λιά. Χαρά, ξεγνοιασιά, ξεφάντωμα. Ώσπου ξαφνικά πανικός, φωνές ουρλιαχτά! Επιστράτευση. Πόλεμος. Οι Τούρκοι μπήκαν στην Κύπρο... Ήμουν τότε 7 χρονών και βαθιά μέσα μου είναι χαραγμένες αυτές οι φωνές και το κλάμα όλων, που βιαστικά μάζευαν τα πράγματά τους χωρίς να ξέρουν ακριβώς τι έχει συμβεί. Και μαζί τους να κλαίω ασταμάτητα και γω, γιατί θα έφευγε ο πατέρας μου, ο Βαγγέλης, που νόμιζα πως θα πάει στον πόλεμο και θα σκοτωθεί...
Τον βλέπω τώρα στη φωτογραφία, με τη γιαγιά μου τη Μαρία, τις θείες μου Αθηνά και Βασίλω και με τους άλλους Γλουστινούς -που δυστυχώς δεν θυμάμαι τα ονόματά τους- να κάθονται όλοι μαζί και να τρώνε απ' το ίδιο πιάτο και ζηλεύω την καθαρότητα του προσώπου τους και το γνήσιο χαμόγελό τους. Οι περισσότεροι έχουν φύγει από κοντά μας, όμως θα εξακολουθούν να υπάρχουν στις αναμνήσεις και προπάντων στην καρδιά μας.
[Πουλίζος Χριστόφορος]
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)


































