Με αφορμή τις εκδηλώσεις της αδελφότητας Μαυρονοριτών εκπληρώθηκε σήμερα η επιθυμία που είχα εδώ και πολλά χρόνια, να επισκεφτώ το παλιό Μαυρονόρος.
Συνοδοιπόρος μου στην επίσκεψη αυτή ήταν ο φίλος μου ο Αποστόλης και ξεναγός μας ο επίσης φίλος, Μαυρονορίτης Θωμάς Μούτσιος τον οποίο ευχαριστώ θερμά και για την εξαιρετική φιλοξενία του αλλά και για την λεπτομερή και καταπληκτική ξενάγηση που μας έκανε στο παλιό χωριό, στο παλιό Μαυρονόρος.
 |
| Ανεβαίνοντας για το παλιό Μαυρονόρος συναντήσαμε "το εικόνισμα του αποχωρισμού". Εδώ αποχαιρετούσαν οι Μαυρονορίτες τους ξενιτεμένους τους κι εδώ τους περίμεναν πάλι όταν επέστρεφαν απ' τα ξένα. |
Η απόσταση από το νέο μέχρι το παλιό Μαυρονόρος είναι περίπου μισή ώρα με το αυτοκίνητο σε έναν ομαλό σχετικά χωματόδρομο, μέσα σ' ένα καταπράσινο τοπίο. Ανεβαίνοντας το βουνό η θέα αρχίζει να απλώνεται και φτάνοντας στο οροπέδιο όπου βρίσκεται το παλιό Μαυρονόρος αντικρύσαμε ένα πλήθος λιθόχτιστων σπιτιών, τα περισσότερα από τα οποία λόγω της εγκατάλειψης έχουν ήδη καταρρεύσει. Υπάρχουν όμως και μερικά τα οποία βρίσκονται σε αρκετά καλή κατάσταση και μαρτυρούν την τέχνη των μαστόρων εκείνης της εποχής (τέλη του 19ου αι). όταν και χτίστηκε από τις οικογένειες των Γλουστινών που έφυγαν από τη Μουργκάνα το 1866, εξαιτίας των αγάδων του Φιλιατιού, και ήρθαν εδώ στον Κασιδιάρη, στον απομακρυσμένο και απομονωμένο ετούτο τόπο, για να φτιάξουν και να δημιουργήσουν εδώ, από το μηδέν, το καινούριο τους χωριό και να ζήσουν εδώ μια νέα, δύσκολη και με πολλές ταλαιπωρίες και στερήσεις ζωή.
 |
| Το ιστολόγιο του Μαυρονόρους στο διαδίκτυο |
Κατά την άφιξή μας μας υποδέχτηκαν οι μοναδικοί(;) κάτοικοι του χωριού, μια ομάδα ήσυχων και πανέμορφων σκυλιών, που μας συνόδεψαν ακούραστα σε όλη μας την πορεία μέσα στους δρόμους του παλιού χωριού.
 |
| Ανεβαίνοντας με έναν από τους "συνοδούς" μας προς την εκκλησία του Αϊ Γιώργη. |
Τα συναισθήματά μου ήταν ανάμεικτα. Από τη μια η μεγάλη συγκίνηση που βρισκόμουν σε έναν τόπο όπου κατοικούσαν εδώ χωριανοί μου από τη Γλούστα και από την άλλη μεγάλη χαρά και θαυμασμός για την ομορφιά του τοπίου, την μοναδική θέα και τις καταπληκτικές εικόνες που αντίκρυζα. Η συγκίνηση βέβαια του φίλου μου του Θωμά ήταν εμφανώς μεγαλύτερη όταν μας μιλούσε για τα μισογκρεμισμένα σπίτια, την ιστορία του χωριού, τον τρόπο ζωής και τις ασχολίες των κατοίκων και έγινε ακόμα μεγαλύτερη όταν επισκεφτήκαμε την εκκλησία του χωριού, τον Αϊ Γιώργη, εκεί οπου υπήρχε και το παλιό νεκροταφείο του χωριού.
 |
| Η παλιά βρύση του χωριού στην κεντρική πλατεία. |
 |
| Η εκκλησία του Αϊ Γιώργη. Εδώ κάθε χρόνο του Αγίου Πνεύματος γίνεται γιορτή από τους Μαυρονορίτες. |
 |
| Το δημοτικό σχολείο του χωριού. |
Επισκεφτήκαμε το δημοτικό σχολείο το οποίο έστεκε βουβό και άδειο από το 1961, όταν και οι Μαυρονορίτες αποφάσισαν, λόγω της μεγάλης απόστασης που είχαν τα χωράφια τους από το χωριό, να μετοικήσουν χαμηλότερα και να φτιάξουν το καινούριο τους χωριό. “Από τότε έχει να καπνίσει τζάκι στο χωριό, από το οποίο ξεκίνησε η αρχιτεκτονική των διώροφων πέτρινων αρχοντικών που αργότερα εξαπλώθηκε σ' ολόκληρη την περιοχή. Όλα τα σπίτια είναι χτισμένα με πέτρα λαξευμένη και ξύλα δουλεμένα από τους ντόπιους Ηπειρώτες μαστόρους.” [αφιέρωμα στο παλιό Μαυρονόρος από το περιοδικό “echorama” ]
Στη συνέχεια πήγαμε στα αλώνια, μια τοποθεσία όπου έχουν φτιαχτεί και πάλι, με τη βοήθεια ευρωπαϊκών προγραμμάτων, τρία αλώνια στη θέση παλαιότερων που είχαν καταστραφεί. Η θέα στο σημείο αυτό είναι απερίγραπτη. Από κει βλέπει κανείς όλο τον κάμπο του Παρακαλάμου και της Βελλάς, το λόφο Σωσίνου με το μοναστήρι, καθώς και τα χωριά που βρίσκονται χτισμένα γύρω γύρω (Δολιανά, Καλπάκι, Χρυσόραχη) ενώ το βλέμα μπορεί να φτάσει μέχρι τα βουνά του Ζαγορίου και την Γκαμήλα. Παρόλο που ο καιρός ήταν συννεφιασμένος μπορούσες εύκολα να διακρίνεις τους βράχους του Πάπιγκου.
 |
| Ανεβαίνοντας το μονοπάτι προς τα αλώνια. |
 |
| Τα τρία αλώνια στην κορφή του λόφου. Η θέα από δω πάνω είναι μοναδική! |
 |
| ΄Το ένα από τα δύο μαγαζιά του χωριού. |
Φεύγοντας, το Μαυρονόρος επαλήθευσε το όνομά του [«…Αποδείχνεται δε ότι όταν ήρθαν οι σημερινοί Μαυρονορίτες βρήκαν το όνομα του Μαυρονόρους. Μαυρονόρος το είχαν ονομάσει επειδή κανένα άλλο βουνό δε μαυρίζει, όταν συννεφιάζει, όσο αυτό. Και Κασιδιάρη είπαν το βουνό επειδή η στενόμακρη κορυφή του είναι γυμνή…» (Γιάννης Θ.Μούτσιος)]
και μας ξεπροβόδισε με μια έκπληξη. Ενώ είχε να βρέξει πολλούς μήνες και τα σύννεφα στον ουρανό ήταν αρχικά πολύ αραιά, σύντομα πύκνωσαν και μαύρισαν και μια μπόρα ξαφνική, αφού είχαμε τελειώσει τη διαδρομή μας, άρχισε να μας δροσίζει και σε λίγο μας έκανε μούσκεμα. Δεν βιαστήκαμε όμως να φύγουμε γιατί οι μυρωδιές από το βρεγμένο χώμα μας κρατούσαν εκεί για να τις απολαύσουμε ώστε να μπορέσουν έτσι να μετάσχουν όλες μας οι αισθήσεις στο ταξίδι αυτό και να είναι οι αναμνήσεις μας πιο πλήρεις. |
| Επιστροφή στο Μαυρονόρος. |
Επιστρέφοντας στο νέο χωριό η βροχή είχε δυναμώσει για τα καλά οπότε "επιβάλλονταν" ένα τσιπουράκι, το οποίο μας κέρασε με μεγάλη χαρά και εγκαρδιότητα η μητέρα του Θωμά, η θειάκω Μούτσιαινα.
[Πουλίζος Χριστόφορος]
"Λιθοσωριές που κοίτεσθε χαλάσματα κι ερείπια,
ανάκτορα ερειπωθέμελα κοίτεσθε και κοιμάστε,
λησμονημένα, αμίλητα στο πέρασμα του χρόνου,
και πάνω σας λουφάζουνε γουστέρες νυσταγμένες"
[Το ταξίδι αυτό είναι αφιερωμένο στον πατέρα μου, τον Βαγγέλη, που έφυγε από κοντά μας χωρίς να προλάβει να επισκεφτεί ο ίδιος το παλιό Μαυρονόρος, αν και το λαχταρούσε τόσο πολύ!]
